Jump to content

పుట:Manu Charitra.pdf/147

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

తా. అరుణాస్పదపుర మెక్కడ? మంచుగొండ యెక్కడ? పొగరున నేను రాఁదగునా? అయ్యో! వెనుక వచ్చినవై పిది యని యెఱుఁగను. ఇంక బయలు వెడలువిధ మెట్లో!

మ.

అకలంకౌషధసత్త్వమున్ దెలియ మాయాద్వారకావంతికా
శికురుక్షేత్రగయాప్రయాగములు నే సేవింప కుద్దండగం
డకవేదండవరాహవాహరిపుఖడ్గవ్యాఘ్ర మిమ్మంచుఁగొం
డకు రాఁ జెల్లునె బుద్ధిజాడ్యజనితోన్మాదుల్ గదా శ్రోత్రియుల్.

16

టీ. అకలంకౌషధసత్త్వమున్ = నిష్కల్మషమయిన యౌషధపుసామర్థ్యమును, తెలియ = తెలిసికొనుటకు, మాయా...ప్రయాగములు - మాయా = మాయానగరము - హరిద్వారము, ద్వారకా = ద్వారావతీనగరము, అవంతి = ఉజ్జయినీపట్టణము, కాళి = వారణాసి, కురుక్షేత్ర = కురుక్షేత్రము, గయా = గయాక్షేత్రము, ప్రయాగ = ప్రయాగక్షేత్రము (వీనిని) నే సేవింపక = నేను సందర్శించుటకుఁ బోవక, ఉద్దండ...వ్యాఘ్రము - ఉద్దండ = భయంకరములైన, గండక = గండమృగములు, వేదండ = ఏన్గులు, వరాహ = అడవిపందులు, వాహరిపు = అడవిదున్నలు, ఖడ్గ = ఖడ్గమృగములు, వ్యాఘ్రము = పెద్దపులులు కలది (ఖడ్గగండకశబ్దము లేకార్థవాచకము లయ్యు నిందు వేఱుగాఁ బ్రయోగింపఁబడుట కాధారము కానము.) ఇమ్మంచుఁగొండకున్ = హిమవత్పర్వతమునకు, రాఁ జెల్లునె = వచ్చుట తగునా? శ్రోత్రియుల్ = వేదము చదివి కర్మముల నాచరించువారు, బుద్ధిజాడ్యజనితోన్మాదుల్ గదా = బుద్ధిమాంద్యముచేఁ గల్పింపఁబడిన వెఱ్ఱితనము గలవారు గదా! అర్థాంతరన్యాసాలంకృతి.

వేదము పఠించినవారికి బుద్ధివికాస ముండదు. కాళిదాసు విక్రమోర్వశీయమున "వేదాభ్యాసజడః" అనెను. కేవలపఠనము ప్రతిభాదాయకము