పీఠిక.
lxxiii
| | య శ్చ రామం న పశ్యే త్తు యంచ రామో న పశ్యతి, | |
“వ్యా. రాఘవే, అతిక్రాంతేఽపి దృష్టపథమతీతేఽపి, సకలజనమనోనయనసంమోహనాకారానుభవజనితేన వాసనాబలేన పురతః పరిదృశ్యమానఇవ స్థితాత్ తస్త్మాన్నరోత్తమాత్; మనశ్చక్షుషీనా అపాక్రష్టుం నివర్తయితుం కశ్చి దపినరఃపుమాన్ న శక్నోతి; నరాఅ ప్యేవం; నార్యః కిముతేతి భావః. యశ్చేతి. స్వాత్మా౽ప్యేనం విగర్హతే రామేణ సకృద ప్యదృష్టంతిస్య సాన్నిధ్యాసాన్నిధ్యయో శ్చక్షుర్మనోభ్యా మపశ్యంతం చ లోకా ఏవ న కేవలం విగర్హంతే; అపి తు స్వాత్మాఽపి స్వయ మపి దుర్భాగ్యం మాం ధి గితి విగర్హంత ఇత్యర్థః.”
| ఆంధ్రీ. "వ. | మన కిప్పుడు భోజనం బేల? .... తన్నుఁ దాన గర్హించుకొనును.” | |
(అయో.)
| | "కిం త్వా మన్యత వైదేహః లతా మే మిథిలాధిపః, | |
(అయో. 30. 3.)
“వ్యా. మాం త్యక్త్వా వనం గతం త్వాం, యది మే పితా శ్రుణుయాత్ తదా త్వాం స్త్ర్యైవ కాచి త్పురుషవేషం ధృత్వా మత్కన్యా ముపయేమే ఇతి మన్యేత. యద్వా. హేరామ! త్వాం పురుషవిగ్రహం ఆకారమాత్రేణ పురుషం స్త్రియమేన వసంతం జామాతరం ప్రాప్య కి మమన్యత తత్త్వం నజ్ఞాతవా నిత్యర్థః. యద్వా వైదేహో మే పితా, త్వాం జామాతరం ప్రాప్య లోకేత్వద్వ్యతిరిక్తం పురుషవిగ్రహం పురుషాకృతిం సర్వ మపి స్త్రియ మమన్యతికిం కిమర్థ మమన్యత. యద్వా రామజ, అమాతరం, ప్రాప్య, స్త్రియం, పురుష, విగ్రహం, ఇతిఛేదః హేరామజరమయితుం జాత అవతీర్ణ హేపురుష! క్రీడార్థ మవతీర్ణ పరమపురుష! అమాతరం స్త్రియం మాతృవ్యతిరిక్తాం సపత్నీమాతరం కైకేయీం ప్రాప్య ఉద్దిశ్యవైదేహో మేపితా విగ్రహం కలహం ఆమన్యతకిం నామన్యతైవ కైకేయ్యా సహ ఏతాదృశకలహ ఆయాస్య తీతి నజ్ఞాతవా నిత్యర్థః యద్వా — రామజామాతరం ఇ త్యేకం పదం. పురుషవిగ్రహం. రామజామాతరం ఆనందరూపజామాతరం త్వాం ప్రాప్య వైదేహో మే పితా, స్త్రియం స్వస్త్రియం, స్త్రియ మి త్యుపలక్షణం; పుత్రమిత్రకళత్రాదిక మాముష్మికం చ సత్య మమన్యతకిం? కింతు సర్వం తుచ్ఛమితి జ్ఞాత్వా పరమానందపూర్ణోఽభవత్.
| ఆంధ్రీ. “చ. | విను మిథిలాధినాథుఁ డతివిశ్రుతకీర్తి విదేహుఁ డైనమ ... ... | |
(అయో 655-660.)
| | “అహం జ్ఞాత్వా నరవ్యాఘ్ర! వర్తమాన మదూరతః, | |
(ఆర. 5.)
“వ్యా. "హేనరవ్యాఘ్రపురుషోత్తమ! అదూరతో వర్ధమానం బహుకాలం మనసా ధ్యాతం అధునామమ భాగ్యవశేన బాహ్యేఽప్యదూరే వర్తమానం ప్రియాతిథిం త్వామదృష్ట్యా బ్రహ్మలోకం నగచ్ఛామి.”
త్వయేతి హేదేవ! ధార్మికేణ భక్తసంరక్షణరూపధర్మశీలేన కుతః మహాత్మనా మహాన్ జగదాధారః ఆత్మా మూర్తిః యస్య త్వయా పరమపురుషేణ సమాగమ్య త్రిదివం గమిష్యామి నిత్యనిరతిశయ
