E ఆత్మవిచారము, ఉత్తరభాగము . [౧ వ
ప్రచేతసుల చరిత్రమునందు వారు చేసిన తపస్సు, కర్మ మొదలగు సకల ఫలములనును భగవత్ప్రతిగా దత్తము చేసిరని చెప్పియున్నది. ఇట్టిత్యాగములవల్ల వైరాగ్యము కరతలామలకముగా సిద్ధించును. సాధారణముగా మనము ఆచరించు శాక వ్రతము, లవణవ్రతము, ఏకాదశ్యుపవాసము మొదలగు వ్రతములన్నియు వైరాగ్యమును పుట్టించుటకే కదా. ఇట్టి వ్రతములవల్ల పుట్టిన వైరాగ్యమును ఉపాసకుడు కాలక్రమమున బలపరుచుకొనవలయును. మంద వైరా గ్యము, మధ్యమపై రాగ్యము అను వానిని దాటి తీవ్రవైరాగ్య మును అభ్యసించవలయును.
ప్రదృశ్యతే వస్తుని యత్ర దోషః న తత్ర పుం సోస్తి పునః ప్రవృత్తిః | (సర్వ వేదాంత సిద్ధాంత సారసంగ్ర హము)
ఎపుడైతే ఒక వస్తువునందు దోషమున్న దాని యొకరు తెలిసికొని యెదరో అపుడు ఆ వస్తువును పొందవలెనను ఆశ వారికి కలుగదు. కనుక వస్తువులయందుండు గుణాగుణములను విమర్శించవలయును.
ఇట్టి దృఢతరవై రాగ్యము అభ్యసించవలయు నని యాశ గొనినవానికి ఆరుగురు శత్రువులు కలరని శాస్త్రములు చెప్పు చున్నవి. ఆరుగురుశత్రువుల వేళ్లేమియనిన కామము, క్రోధము, లోభము, మోహము, మదము, మాత్సర్యము అనునవి. ఇవి ఆరుగా కనబడినను ఇవన్నియు మనస్సుయొక్క చేష్టలే. కొంత మట్టుకు మనస్సుమలినమును పోగొట్టుకోనివారికి నివృత్తిమార్గ యాత్రయం దభిరుచియే యుండదు. కనుక ఆరుగురు శత్రువులు అను అరిషడ్వర్గమును జయించు నుపాయమును వెదుకవలయును. ఆఱింట మొదటిది కామము. కామము అనగా కోరిక యని
