21
గ్రంథాతరస్థశిరోభేదలక్షణమ్
| | అనాశ్వాసే విస్మయే చ విషాదే౽నీప్సితే తథా, | 79 |
తా. ఏమిలేనిచోటు, ప్రక్కలు చూచుట, ఊరటలేమి, ఆశ్చర్యము, ఖేదము, ఇచ్చలేమి, త్రోపుడు వీనియందు ఈశిరస్సు వినియోగింపఁబడును.
2. విధుతము:-
| | ద్రుతగత్యథతత్త స్మా ద్విధుతం తత్ప్ర చక్షతే, | |
తా. అదేశిరస్సు వడితోఁ ద్రిప్పఁబడినయెడ విధుత మనఁబడును.
వినియోగము:-
| | శీతార్థేజ్వలితే భీతే సద్యః పీతాసవే తథా. | 80 |
తా. చలి, వేండ్రము, పిరికివాడు, అప్పుడు కల్లు త్రాగినవాఁడు వీరియందు ఈశిరస్సు వినియోగింపబడును.
3. ఆధూతము:-
| | ఆధూతం తు సకృత్తిర్యగూర్ద్వనీత శిరోమతమ్, | |
తా. రవంత అడ్డముగా నిక్కించిన శిరస్సు అధూత మనఁబడును.
వినియోగము:-
| | సర్వేషు స్వాంగవీక్షాయాం పార్శ్వస్థోర్వనిరీక్షణే. | 81 |
| | శక్తో౽స్మీత్యభిమానే చ ప్రయోగస్తస్య చోదితః, | |
తా. సమస్తము ననుట, తనదేహమును జూచుకొనుట, పార్శ్వములందు నిక్కిచూచుట, సమర్ధుఁడ నైతినను గర్వము వీనియందు ఈ శిరస్సు వినియోగింపబడును.
4. అవధూతము:
| | యదధస్సకృదానీత మవధూతం తదుచ్యతే. | 82 |
