గాథా సప్తశతి
37
దిగబోసి యాపండ్లను బీదలకు పంచిపెట్టుదురు. అందుచే కవి రేగుపండునే తన గాథలో నుంచి యుండును. ప్రతిగాథకిన్ని కథలు! అన్నియు మనోహరములగు కథలే!
రమ్యమైనరూపు, రమణుడూరను లేడు;
పేదరికము; పెద్ద వీధినిల్లు;
పరువమైన వయస్సు; పొరుగింటిచెలి జార;
యైన నౌర! చెడదు చాన; చూడు. (1-36)
స్త్రీ చెడుటకు కావలసిన అంగములన్నియు సిద్ధమే కాని “చెడదు చాన చూడు”
ఇదెవ్వరో పెద్దలన్న మాటగా భాసించును. లేదా కళంకకారణాభిశంకచే జనులు
వృథాగా నన్ను నిందింతురు. నాకు చరిత్ర దోషము లేదు అని నిజదోష గోపనము
చేసికొనుచు నొక కులట పలికిన పలుకులనవచ్చును.
కొండ సెలయేటి సుడికి జిక్కుకొని కలగి
తిరుగుచును కేసరంబులు విరిగిపోవ
కొంత మునుగుచు తేలుచు గొదమితేటి
వెంటనంటి, కడిమిపూవు వెల్లబోయె. 4-837
కడిమి పువ్వు నీటి సుడిలో కొట్టుకొని పోతున్నది. దాని మధువు నీటపడిన
వెంటనే క్షాళితమైనది. కాని, తుమ్మెద మాత్రము దాని వెంటనే పడినది. దీనివెనుక
యెంత కరుణారసము దాగినదో చూడుడు. పువ్వుపై గల తమకము తుమ్మెద కెంత
గొప్పది. “ఎన్ని పువ్వులన్ వ్రాలదుతేటి” అని తారాశశాంక కవి యన్నట్లుగా - ఆ
పువ్వు కాక వేరే మంచి పూలు లేవా? ఆ తుమ్మెదకు? తేనె యేమియు లేదు, పువ్వు
నలిగినది. కొన్ని రేకులు విరిగినవి, సంపూర్ణ శైథిల్యమిప్పుడో అప్పుడో! మరి దానితో
నేమి పని. నీచులే ద్రోహులై యుందురు. తుమ్మెదనైన చూచి మనుష్యులు
బుద్దితెచ్చుకొనరాదా? తాననుభవించిన స్త్రీ బిగువు సడలగా తిరిగి చూడని ప్రియులను
గూర్చి యీ సంభోదన.
వల నడుమను సాగిన పో
గులలో మీగాళ్ళు దవులుకొన సాలీడిం
పలరె, కనరాని దార
మ్ముల గూర్చిన యొంటి పొగడపువువలె గంటే! 1-63
