Jump to content

పుట:శిశుపాలవధము (గోపినాధ వెంకటకవి).pdf/30

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


క.

వాలాయము పగతుర ను
న్మూలింపక సుప్రతిష్ఠ నొంద నగునె? పై
వ్రాలిన ధూళిని గ్రిందికిఁ
దూలింపక జలము దేఱి తోఁచునె యెందున్?

163


వ.

మఱియు నుపకారాపకారమంబులలోన నెద్ది యేనియు నొక
క్రియచేత నిర్వృత్తులైన కృత్రిమమిత్రుండుకు గృత్రిమశత్రుం
డును యావజ్జీవపర్యంతంబు నేకస్వభావంబున నుందురు గావున
వారు బలవంతులై యుందురు వార లుపకారాపకారకార్యవశం
బువలన నిర్వృత్తులై యుందురు; సహజప్రాకృతు లట్టివారు గా
రెట్లనిన: - ఏకశరీరావయవవంతులైన మాతృష్వసేయపితృష్వ
సేయాదులు సహజమిత్రులు; పితృవ్యతత్పుత్రాదులు సహజ
శత్రువులు; ప్రాకృతుండు పూర్వోక్తకృత్రిమసహజలక్షణరహి
తుండును విషయానంతరుం డైన రాజు ప్రాకృతశత్రుండు;
తదనంతరుం డైన రాజు ప్రాకృతమిత్రుఁ డగు; నాసహజ
ప్రాకృతశత్రుమిత్రులు తాదాత్మ్యకార్యవశంబు వలన నియ
మంబు లేక యుభయరూపత్వంబు నొందుదు రుపకారు లై రేని
సహజప్రాకృతశత్రువులతోడ నైన సంధి సేయందగు; నపకారు
లై రేని సహజప్రాకృతమిత్రులతోడ నైన సంధి సేయం దగ
దుపకారాపకారంబులు శత్రుమిత్రులకు లక్షణం బని తెలియం
దగినయది; సాక్షాచ్ఛత్రునితో సంధియు మిత్రునితో విరోధం
బెట్లు గావింపవచ్చు నంటి రేని యది కార్యవైపరీత్యంబు వలన
దోషంబు గాదు; కావున సహజమిత్రత్వంబునందును శిశుపా
లుడు కార్యంబుచేత శత్రుండు; గావున వాఁ డవశ్యంబు
హంతవ్యుండు.

164


క.

అరి యొకఁ డైనను వాఁ డి
ద్ధరలో మనియుండు నంత దాఁక మనల వేఁ
జెఱ వెట్టుఁ జంద్రసూర్యులఁ
దఱిఁగని బాధించుఁ గాదె? తముఁ డొకఁ డైనన్.

165


క.

మును రుక్మిణిఁ దెచ్చిననాఁ
డనఘా! యపకృతి యొనర్చి తా చైద్యునకున్;