Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/297

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

రామ. శాంతములునైన, నవ = మనోహరములైన, ఉక్తివిలాస = ఆగస్త్యాదిమునివచోవిలాసములచేత, అత్యంతమును, సుశిక్షిత = లెస్సగాఁ దెలియఁబడిన, సమస్త = సకలమైనశత్రుమిత్రులయొక్క, ధర్మతన్ = గుణములు గలవాఁడౌటచేత, శాంతిఘనుఁడు, వైవస్వతసంతతి = మనువంశమందుఁగల, నృప = రాజులకు, శేఖరుఁడు = భూషణమైనవాఁడు రఘునాథుఁడు, ప్రజాపాలనమున్ = సకలలోకసంరక్షణమును, చేసెను.

భారత. శాంతనవ = భీష్మునియొక్క, ఉక్తివిలాస = శాంత్యానుశాసనికపర్వోక్తివిలాసములచేత, సుశిక్షిత = లెస్సగాఁ దెలియఁబడిన, సమస్తధర్మతన్ = సకలధర్మములు కలవాఁడౌటచేత, శాంతిఘనుఁడు, వైవస్వతసంతతి = ధర్మపుత్రుఁడయిన, నృపశేఖరుఁడు = ధర్మరాజు, ప్రజాపాలనమును జేసెను.

వ.

ఆసమయంబునందు.

259


ఆ.

మౌనిపదవిసృష్టమహితనయోత్పన్న
కుశలవసుసమృద్ధి వశత నొదవు
కొదవలెల్లఁ దీర్చుకొని యవ్విభుండు గా
వించె నశ్వమేధవిధులు వెలయ.

260

భారత. మౌని = వేదవ్యాసమునియొక్క, పద = వాక్యములచేత, విసృష్ట = ఇయ్యఁబడిన, మహిత = ప్రసిద్ధమైన, నయ = నీతిచేత, ఉత్పన్న = కలిగిన, కుశల = శుభకరమైన, వసు = ద్రవ్యములయొక్క, సమృద్ధివశతన్ = సమృద్ధియోగము గలవాఁడౌటఁబట్టి, అవ్విభుండు = ధర్మరాజు, అశ్వమేధాదులైన విధులు = సత్కర్మములను, కావించెను.

రామ. మౌనిపద = వాల్మీకియొక్క యాశ్రమమందు, విసృష్ట = విడువఁబడిన, మహితనయా = సీతయందు, ఉత్పన్న = పుట్టిన, కుశలవ = కుశలవులయొక్క, సమృద్ధివశతన్ = అధికైశ్వర్యప్రాప్తి గలవాఁ డౌటచేత, ఒదువుకొదవలెల్లఁ దీర్చుకొని = దేవఋషిపితృతర్పణములు తీర్చుకొని, అవ్విభుండు = ఆరామస్వామి, అశ్వమేధాదివిధులను, వెలయన్= ప్రసిద్ధమౌనట్టుగా, కావించెను.

సీ.

శ్రీధాన్యకటకమై చెలువొందె రాష్ట్రంబు
           నెలమూఁడువానలు నిండఁ గురిసెఁ
బాడిని బంటలఁ బ్రజలు విజృంభించి
           రరిపదవ్యుత్పత్తి యస్తమించె
రోగాపమృత్యువార్తాగంధ మెడలెను
           జారచోరాదులపేరు నుడిగె
వర్ణాశ్రమాచారవర్తనల్ గడు నొప్పె
           ధర్మంబు నాల్గుపాదముల నడచె