రామ. శాంతములునైన, నవ = మనోహరములైన, ఉక్తివిలాస = ఆగస్త్యాదిమునివచోవిలాసములచేత, అత్యంతమును, సుశిక్షిత = లెస్సగాఁ దెలియఁబడిన, సమస్త = సకలమైనశత్రుమిత్రులయొక్క, ధర్మతన్ = గుణములు గలవాఁడౌటచేత, శాంతిఘనుఁడు, వైవస్వతసంతతి = మనువంశమందుఁగల, నృప = రాజులకు, శేఖరుఁడు = భూషణమైనవాఁడు రఘునాథుఁడు, ప్రజాపాలనమున్ = సకలలోకసంరక్షణమును, చేసెను.
భారత. శాంతనవ = భీష్మునియొక్క, ఉక్తివిలాస = శాంత్యానుశాసనికపర్వోక్తివిలాసములచేత, సుశిక్షిత = లెస్సగాఁ దెలియఁబడిన, సమస్తధర్మతన్ = సకలధర్మములు కలవాఁడౌటచేత, శాంతిఘనుఁడు, వైవస్వతసంతతి = ధర్మపుత్రుఁడయిన, నృపశేఖరుఁడు = ధర్మరాజు, ప్రజాపాలనమును జేసెను.
| వ. | ఆసమయంబునందు. | 259 |
| ఆ. | మౌనిపదవిసృష్టమహితనయోత్పన్న | 260 |
భారత. మౌని = వేదవ్యాసమునియొక్క, పద = వాక్యములచేత, విసృష్ట = ఇయ్యఁబడిన, మహిత = ప్రసిద్ధమైన, నయ = నీతిచేత, ఉత్పన్న = కలిగిన, కుశల = శుభకరమైన, వసు = ద్రవ్యములయొక్క, సమృద్ధివశతన్ = సమృద్ధియోగము గలవాఁడౌటఁబట్టి, అవ్విభుండు = ధర్మరాజు, అశ్వమేధాదులైన విధులు = సత్కర్మములను, కావించెను.
రామ. మౌనిపద = వాల్మీకియొక్క యాశ్రమమందు, విసృష్ట = విడువఁబడిన, మహితనయా = సీతయందు, ఉత్పన్న = పుట్టిన, కుశలవ = కుశలవులయొక్క, సమృద్ధివశతన్ = అధికైశ్వర్యప్రాప్తి గలవాఁ డౌటచేత, ఒదువుకొదవలెల్లఁ దీర్చుకొని = దేవఋషిపితృతర్పణములు తీర్చుకొని, అవ్విభుండు = ఆరామస్వామి, అశ్వమేధాదివిధులను, వెలయన్= ప్రసిద్ధమౌనట్టుగా, కావించెను.
| సీ. | శ్రీధాన్యకటకమై చెలువొందె రాష్ట్రంబు | |