Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/271

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


క.

ఆవీరుఁడు మును దనబా
ణావలిఁ బవనసుతునొంచి యాత్మబలజయ
శ్రీ వెలయించిన నెంతయు
వైవస్వతసంతతినృపవర్యుఁడు గినిసెన్.

185

రామ. ఆవీరుఁడు = ఆపరిపంథి - రావణుఁడు, పవనసుతున్ = హనుమంతుని, నృపవర్యుఁడు = రాముఁడు.

భారత. ఆవీరుఁడు = దుర్యోధనుఁడు, పవనసుతున్ = భీముని, నృపవర్యుఁడు = ధర్మజుఁడు. కడమ సరి.

ఉ.

ఈవిధి నల్గి యానృపతి యేయుశరంబులఁ దద్విరోధి దాఁ
జేవ దొఱంగి సాధనవిశేషవిహీనతఁ జెంది కుందె మూ
ర్ఛావృతిచేత మే నెఱుఁగ కంతటఁ దత్ప్రతిబోధలబ్ధిచే
భావములోఁ గలంక చొరఁబాఱెఁ దదీయుల కార్తి హెచ్చఁగన్.

186

భారత. ఆనృపతి = ధర్మరాజు, ఏయుశరంబులచేత, తద్విరోధి = దుర్యోధనుఁడు, మే నెఱుఁగక, కుందెనని క్రింది కన్వయము. తత్ = ఆమూర్ఛావృతియొక్క, ప్రతిబోధలబ్ధిచేన్ = ఎఱుకకలిమిచేత, అతనిమూర్ఛ తెలియుటచేత ననుట. తదీయులకున్ = కర్ణాదులకు, భావములో, కలంక = అళుకు, చొరఁబాఱెనని క్రింది కన్వయము.

రామ. ఆనృపతి యేయు = రాముఁడు వ్రేసెడి, శరంబులచేత, తద్విరోధి = రావణుఁడు, కుందెను. తత్ప్రతిబోధలబ్ధిచేన్ = ఆమూర్ఛ తెలియుటచేత, భావము, లోఁగన్ = చిన్నఁబోగా, తదీయులకున్ = లంకనుండెడివారికి, ఆర్తి హెచ్చఁగాను, లంకను జొరఁబాఱెను.

ఆ.

అంతలోఁ బ్రదీప్త మైనయక్షపితశ
క్తిని గరంబు మూర్ఛ మునిఁగినట్టి
రాకొమరుఁడు లేచి రణమత్తుఁ డయ్యెఁ గూ
ల్చినయతండు వెరఁగు ననుమునుంగ.

187

రామ. అక్షపిత = అక్షునితండ్రి యైనరావణునియొక్క, శక్తిని = శక్తి యనెడు నాయుధముచేత, మూర్ఛ మునిఁగినట్టి రాకొమరుఁడు = లక్ష్మణుఁడు, రణమత్తుఁ డయ్యెను.

భారత. అక్షపిత = చెఱుపఁబడనటువంటి, శక్తిని = బలముచేత, లేచి యన్నందు కన్వయము, రణమందు, మత్తుఁ డయ్యెన్ = ఆన్యవిచారము లేనివాఁ డాయెను.

తే.

తెలివి చేకొని యతఁ డంతఁ బలువురఁ గడుఁ
బేరు కలయట్టితనయోధవీరవరుల