Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/263

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


మ.

మిహిరప్రోద్భవుఁ డిట్లు శాత్రవునిలక్ష్మిన్ సైఁప కుగ్రాచలా
గ్రహతం జేసి కడుం గలంచుటకు వీఁకం దాఁకి తద్ఘోరబా
ణహతిన్ సాధనహీనతం బొరసి ప్రాణత్యాగపర్యంతదు
స్సహపీడన్ భజియించెఁ బల్మఱు సుహృజ్జాలంబు జాలింబడన్.

161

భారత. మిహిరప్రోద్భవుఁడు = కర్ణుఁడు, “మిహిరారుణపూషణః " అని అ. శాత్రవునిలక్ష్మన్ = భీముని జయలక్ష్మిని, సైఁపక యుగ్రమైన, అచల = స్థిరమైన, ఆగ్రహతం జేసి = ఆగ్రహము గలవాఁ డౌటచేత, తాఁకి, తత్ = ఆభీమునియొక్క, ఘోరబాణహతిచేత, పీడను భజియించెను.

రామ. మిహిరప్రోద్భవుఁడు = సుగ్రీవుఁడు, ఉగ్ర = ఘనమైన, అచలాగ్ర = పర్వతశిఖరముచేత, హతన్ = హతమైనదానిఁగా, శాత్రవుని = రావణునియొక్క, లక్ష్మిని జేసి, పీడను భజియించెను, కడమ సులభము.

వ.

అంత.

162


తే.

వాయుసూనుండు ధృతకరవాలహస్త
విహృతిచాతురిఁ బ్రతివీరు విశిఖవృష్టిఁ
దొలఁగ జడియుచు సాహసం బలర నతని
యరదమునకు లంఘించి శౌర్యంబు మెఱయ.

163

రామ. వాయుసూనుండు, ధృత = ధరింపఁబడిన, కర = హస్తములయొక్కయు, వాలహస్త = తోఁకలయొక్కయు, “వాలహస్తస్తు వాలధిః" అని అ. విహృతిచాతురితో = విహారచాతుర్యముచేత, ధృతశబ్దము చాతురికి విశేషణము. డీలు పఱిచెనని ముందరిపద్యమునఁ గ్రియ. కడమ సులభము.

భారత. వాయుసూనుండు = భీముఁడు, ధృతమైన, కరవాల = ఖడ్గముగల, “కరవాలః కృపాణవ” త్తని అ. హస్తముయొక్క, కడమ సులభము.

క.

అహితుని నాశ్చర్యకర
ప్రహరణవిధిఁ జాల డీలుపవఱిచె నతండు
రహిఁ దిరుగఁ దెచ్చుకొని వి
గ్రహచేష్ట లడంగ నొంచెఁ గరువలిపట్టిన్.

164

భారత. అహితునిన్ = కర్ణుని, ఆశ్చర్యమైన, కర = హస్తమందుఁగల, ప్రహరణ = ఆయుధముయొక్క, “ఆయుధం తుప్రహరణ” మని అ. విధిన్ = వ్యాపారముచేత, అతండున్ = కర్ణుఁడును, కరువలిపట్టిన్ = భీముని, విగ్రహచేష్టలు = శరీరచేష్టలు, అడంగన్ = మూర్ఛపోవునట్లుగా ననుట.