రామ. తనదు, హితకార్యపథవర్తను లయినవారును, సు = లెస్సైన, భద్ర = శుభమును, ఆనందమునుగలనవమై, రణోత్సవము = యుద్ధక్రీడ, నడపఁదగునని పలుకఁగా దృఢోత్సాహుఁ డయ్యెనని ముందరిపద్యమునఁ గ్రియ.
భారత. తనదుహితకు, ఆర్యపథవర్తను లగువారును = ఆపాండవులును, కని = తెలిసి, సుభద్రానందన = అభిమన్యునియొక్క, వరణోత్సవము = వివాహము, నడపఁ దగునని, పలుక = చెప్పినందువల్ల, కుళకము గనుకఁ దనకు ననుమతి దలిర్పంగానని క్రిందటిపద్యమునకు నన్వయము.
| తే. | తద్విధానంబునకు దృఢోత్సాహుఁ డయ్యెఁ | 77 |
భారత. తద్విధానంబునకున్ = వివాహక్రియకు, దృఢోత్సాహుఁ డయ్యెను, తత్పురీనాయకుఁడని క్రిందటిపద్యమునఁ గర్తృపదము, వారును = పాండవులును, మిత్రబంధుపరివారములయొక్క, తతి = సమూహమును, కూర్చి = పిలిపించి, తనయ = కుమారుఁడైన యభిమన్యునియొక్క, కల్యాణవిధిని, అయముతో = శుభముతో, చేసిరి.
రామ. తద్విధానంబునకున్, ఆయుద్ధక్రియకు, తనయొక్క, అకల్యాణవిధి = దురదృష్టముయొక్క, ప్రయత్నమునఁ జేసి దృఢోత్సాహుఁ డయ్యెను, కడమ సులభము.
| వ. | అంతఁ బ్రతిపక్షవిజయంబునకు నుచితసమయం బగుట భావించి. | 78 |
రెంటికి సరి.
| క. | అతులితతేజుఁడు వైవ, స్వతసంతతి రాజవరుఁడు చతురనయసమా | 79 |
రామ. వైవస్వతసంతతి = మనువంశమందుఁగల, రాజవరుఁడు = రాముఁడు, సమాహృత = కూర్పఁబడిన, ఘనతర = అత్యధికులైన, హరికుంజర = వానరశ్రేష్ఠులయొక్క, అంగవిస్ఫూర్తిచేత, శోభి = ఒప్పుచున్న, సైన్యముతోడ, విడియించెనని ముందరిపద్యమునఁ గ్రియ.
భారత. వైవస్వతసంతతి = ధర్మజుఁడు, హరి = గుఱ్ఱములయొక్కయు, కుంజర = గజములయొక్కయు, శతాంగ = రథములయొక్కయు, “శతాంగస్స్యందనో రథః” అని అ. విస్ఫూర్తిచేత, కడమ సమము.
| క. | నడచి యుపప్లావ్యపురం, బు డగ్గఱి వనప్రదేశముల బలచయముల్ | 80 |
భారత. నడచి = కదలి, ఉపప్లావ్యపురంబు డగ్గఱి.