Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/213

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

భారత. సూపకారవృత్తి = వంటలవానిరీతి, మారుతియున్న = భీముఁడుండెడి, వాసము = గృహమును, గుణాభిరామ = ద్రౌపది, డగ్గఱి తద్దర్శనమును.

వ.

నిజవృత్తం బెల్ల నెఱింగించి తనరాకచందంబు వివరించి యి
ట్లనియె.

15


శా.

కల్యాణీభవదీశ్వరాజ్ఞమహిమం గల్గె న్నిరాఘాటబా
హుళ్యాత్యుద్ధతజంతుఘోరవనవాసోదన్వదుల్లంఘనా
కల్యాణాతిశయంబు నాకుఁ దుద వాక్సంకోచనం బేల ని
స్తుల్యత్వద్వరశక్తి గల్గ మన కెందు న్లే వసాధ్యార్థముల్.

16

భారత. కల్యాణీభవత్ = శుభమవుచున్నట్టి, వనవాసమనెడి, ఉదన్వత్ = సముద్రముయొక్క, దాఁటుట యనెడి కల్యాణాతిశయంబు, కల్గెనని క్రిందటి కన్వయము. నాకు వాక్సంకోచనం బేల, త్వత్ = నీయొక్క, వర = శ్రేష్ఠమైన, శక్తి = సామర్థ్యము, కల్గ, అసాధ్య = సాధింపశక్యము గాని, అర్థముల్ = ప్రయోజనములు, లేవు.

రామ. కల్యాణీ-సంబుద్ధి. భవదీశ్వర = నీపతియైన రామునియొక్క, ఆజ్ఞమహిమచేత, నిరాఘాట = తడలేని, బాహుళ్యముచేత నత్యుద్ధతములైన జంతువులచేత ఘోరమైన, వన = ఉదకమునకు, "జీవనం భువనం వన” మ్మని అ. వాసస్థానమైన, ఉదన్వత్ = సముద్రముయొక్క, ఉల్లంఘనా = దాఁటుట యనెడి, కల్యాణ = శుభముయొక్క, అతిశయంబు నాకు, కల్గెనని యన్వయము. త్వద్వర = నీకుఁ బ్రియుఁడైనరామునియొక్క, కడమ సరి.

క.

అతిశీఘ్రమె తెగఁజూడుము
హతగుణు నీద్రోహి నోర్చు నదియే యకటా!
యతివ భవత్ప్రియబాహూ
ద్ధతిదురహంకారు లైనదస్యులచేఁతల్.

17

రామ. హతగుణున్ = చెడ్డగుణముగలవాని, ఈద్రోహిన్ = రావణుని, తెగజూడుము = చావంజూడుము, అతివ-సంబుద్ధి, భవత్ప్రియునియొక్క, బాహూద్ధతి = భుజబలము, దస్యుల = శత్రువులయొక్క, చేఁతలు = దుశ్చేష్టలను ఓర్చునదియే.

భారత. ఈపద్యమందును ద్రౌపది భీమునితో ననెడుమాట, ఈద్రోహిన్ = కీచకుని, తెగఁజూడుము = సంహరింపుము, భవత్ప్రియ = నీప్రియురాలైన, అతివ, బాహూద్ధతిచేత దురహంకారులైన, కడమ సరి.

సీ.

ఇదియొండు నాపల్కు మదిఁ జేర్చు మాత్మబ
            లఖ్యాతిసంపద ల్దనర వచ్చి
దృఢదర్పు నీద్రోహిఁ దెగటార్పు నీవార్త
            వినఁబడినప్పుడు మనవిభుండు