Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/212

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

రామ. వినుము, పలుక, పావని = పవనపుత్త్రుఁడైన హనుమంతుఁడు; ఆసతిన్ = ఆసీతను, బల్మిఁబట్టునొ యను శంక, తనయాత్మలోపల, అనుకొనెడుమాట.

క.

తతభీమభుజబలంబున
నీతని మదం బడఁపకున్న నెంతయు విపరీ
తత వచ్చుఁ దప్పఁ దిపుడను
మతిఁ బూని మరల్చె దమితమన్యుత్వరతన్.

12

రామ. భీమ = భయంకరమైన, అను = అనెడి, మతినిఁ బూని, దమితమన్యుత్వరతన్ = అణఁపఁబడిన రోషాతిశయముగలవాఁడౌటచేత, మరల్చెన్ = ఆతలంపును ద్రిప్పుకొనియెను.

భారత. భీమ = భీమునియొక్క, భుజబలంబున, అనుమతిన్ = అంగీకారమును, పూని, మితమైన, మన్యుత్వరతన్ = కోపము గలదాననౌటచేత, మరల్చెదన్ = కీచకుని దిరుగనంపెదను, ఇప్పు డంగీకరించి భీమునిచేత సంహరింపించెద ననుట.

క.

అనివార్యమాణరోషం
బున నవనిజయుక్తిధార్ష్ట్యము దలిర్పఁగ న
మ్మనసిజవశు ఖలు మగుడిం
చి నితాంతము నడలె నతనిచేఁతకు నంతన్.

13

భారత. అని = ఈలాగు ద్రౌపది మనస్సులో ననుకొని, వార్యమాణరోషంబునన్ = కోప మణఁచుచును, నవ = నూతనమైన, యుక్తిధార్ష్ట్యము = మాటలదిట్టతనము, తలిర్పఁగా, మనసిజవశున్ = మన్మధవశుఁడైనవాని, మగుడించి, అతనిచేఁతకు, అడలెన్ = విచారపడెను.

రామ. అనివార్యమాణ = నివారింపశక్యముగాని, రోషంబుచేత, అవనిజ = సీత, కడమ సరి. రావణునిఁ దిట్టిపొమ్మనె ననుట.

ఆ.

సూపకారవృత్తి దీపింప మారుతి
యున్న వాసమార్తిఁ జెన్ను దొరుఁగు
నగ్గుణాభిరామ డగ్గఱి తద్దర్శ
నము యథోచితవిధి నమరఁ జేసి.

14

రామ. సు = లెస్సైన, ఉపకారవృత్తి = ఉపకారవర్తనము, దీపింపన్ = ప్రకాశించునట్టుగా, మారుతియున్ = హనుమంతుఁడును, నవమైన, అసమ = అధికమైన, ఆర్తిన్ = పీడచేత, "ఆర్తిః పీడాధనుఃకోట్యోః” అని అ. చెన్నుదొరుఁగు = ఖిన్నురాలైన, అగ్గుణాభిరామన్ = సీతను, తద్దర్శనము చేసి.