Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/210

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

రామ. అతనుఁడు = మన్మథుఁడు, దేహసారముచేత, తర్జిత = జయింపఁబడిన, శతకోటిసింహములయొక్క బలముగలవాని, ఇంద్రజిద్గురున్ = రావణుని, గాసి చేసెను.

భారత. ఇంద్రుని, జిత్ = గెలిచిన, గురు = అధికమౌనట్టుగా, విజృంభిత = విస్తరించిన, వైభవము గలవాని, దేహసారతర్జితమైన, శతకోటిన్ = వజ్రాయుధముగలవాని, సింహబలున్ = కీచకుని, గాసిచేసెను, ఈపద్యమునం దర్థాంతరన్యాసము.

సీ.

అట్లనంగుఁడు నొంప నద్దురాత్ముండు పా
            తివ్రత్యనిధి నాసతీలలామ
ననుచితోక్తులు పెక్కులాడి యల్గించియు
            దీని నెట్లైన సాధించి నాదు
ప్రాణంబు రక్షింపుఁ డని దూతికల స్వస
            న్మానగాంభీర్యహీనత నెరఁగుచుఁ
దా వెండియును జెప్పఁ దగునట్టిసద్బుద్ధు
            లప్పనివారించి చెప్ప వెఱచి


తే.

తనకు ననుకూల మయిన చందంబు నడపెఁ
బెచ్చు పెరిఁగెడు తమకంబుపేర్మిఁ దాన
యాకెఁ బలుమాఱుఁ జేరి పేదఱపు లఱచి
యును మనోజవికారవర్తనలు సలిపె.

6

భారత. అట్లనంగుఁడు, అద్దురాత్ముండు = కీచకుఁడు, పాతివ్రత్యనిధిన్ = ద్రౌపతిని, దీని నెట్లైన, సాధించి = చేకూర్చి, నాదుప్రాణంబు రక్షింపుఁడని, ప్రాణశబ్దమునకు - ప్ర. ఉపసర్గము గనుక యతికి సత్వమే చెల్లెను, దూతికలను. స్వసన్ = అక్కయైన సుధేష్ణను, “భగినీ స్వసా” అని అ. సద్బుద్ధులు = మంచిబుద్ధులను, అప్ప = అక్క, ఆకెన్ = ఆయమను, వికారవర్తనలు సలిపెను.

రామ. అట్లనంగుఁడు, అద్దురాత్ముండు = రావణుఁడు, ఆసతీలలామన్ = సీతను, దూతికలను, సన్మాన = అభిమానముయొక్కయు, గాంభీర్య = గాంభీర్యగుణముయొక్కయు, హీనతచేత, ఎరఁగుచు ననుట. సద్బుద్ధులు = మంచిబుద్ధులును, అప్పనిన్ = ఆప్రయోజనమును, మనోజవికారవర్తనలు సలిపెను.

వ.

అప్పు డప్పతివ్రతాతిలకంబు.

7


సీ.

ఓరిమూఢాత్మ దుశ్చారిత్ర నీత్రుళ్లు
            టయ కాని బుద్ధి నేమియు నెఱుఁగవు