రములు గలవా రౌటచేత - ఉపచారము గలవారై యనుట. రామభార్యన్ = సీతను, కానక, కాంతిభంగచణ = కాంతిహానిచేతఁ దెలియఁబడిన, “తేనవిత్తశ్చంచుప్చణపౌ” అని చణప్ప్రత్యయాంతము. తను = శరీరములయొక్క, లీలచేత, వివర్ణులై యనుట, చనిరని ముందరఁ గ్రియ.
భారత. అతిసత్త్వస్థ = అత్యంతసాత్త్వికగుణవర్తియైన, విరాట = విరాటరాజుచేత, వితత = విస్తరింపఁబడిన - పోషింపఁబడిన దనుట. నగర = మత్స్యపురమందు, చిత = సంపాదింపఁబడిన, ప్రచారతన్ = ప్రచారము గలవారౌటను, తత్పురనివాసము ననుట, మది కెక్క ధృతినరసి = అక్కడికిఁ బోవుదమని నిశ్చయించి యనుట. రామను = ఒప్పెడిదాని, భార్యను = ద్రౌపదిని, సతిన్ = పతివ్రతను, కానకకాంతి =కనకసంబంధమైన కాంతియొక్క, భంగచణ = జయించుటచేతఁ బ్రసిద్ధమైన, తనులీలన్ = దేహవిలాసము గలదాని, కనుఁగొని యని మీఁదటి కన్వయము.
| క. | వనితామణి నురుశుభగుణఁ | 130 |
భారత. వనితామణిని, శుభగుణకు, ద్రౌపదికి విశేషణములు. కనుఁగొని, దాస్యోచితవిధిన్ = దాస్యమునకుఁ దగిన వ్యాపారముచేత, గరిమము = గౌరవము, మిగులఁజనన్ = మిక్కిలిఁబోఁగా, లేమ = ఈద్రౌపది, తదవనిపాలపురస్థితిన్ = ఆరాజుపట్టణమున నుండుటచేత, ప్రవర్తిలు టెట్టో.
రామ. వనితామణిన్ = సీతను, కనుఁగొని, చనలేమ = పోలేముగదా, అంపినచోటఁ గార్యము చేసికొని పోవుట కొలిచెడువారి ధర్మము, తదవనిపాల = ఆరామసుగ్రీవులయొక్క, పురస్థితిన్ = ముందట నిలిచియుండుటచేత, ప్రవర్తిలు టెట్టో.
| తే. | ఏము పనివార మనుచుఁ తద్భూమిపాలు | 131 |
రెంటికిని సరి.
| వ. | పదంపడి తమతోఁచినయుత్తరంబులచే నొండొరులచింత డిందుపఱుచు | 132 |
రెంటికిని సరి.
