| | రించి యప్పుడు ఘనయశశ్శ్రీల నేల | 114 |
రామ. మహాబలసంతతి = హనుమంతుఁడు, సుగ్రీవునితో ననెడుమాట, రాఘవేశుఁడు = రాముఁడు, ఉద్దతహృదయులైన, అరి = శత్రువులచేత, దుర్యోధనుండు = యుద్ధము సేయ శక్యము గానివాఁడు, కళత్రయుతుఁడు, సీతాసమేతుఁడును, అనుజయుతుఁడు = లక్ష్మణసహితుఁడునై, నిజ = స్వకీయమైన, నితాంత = మిక్కిలి, ఉజ్జ్వలమైన, తేజః = ప్రకాశముయొక్క, మహాస్ఫూర్తి = స్ఫురణము, భీమ = భయంకరులైన, నరాదులన్ = నరభోజులను, ఉడికింపన్ = పీడించునట్టుగా, తత్ = ఆరాక్షసులచేత, ఆస్పదీకృతము లైనవనంబులయందుఁ బ్రవర్తిలుచుండఁగా, అతనిదేవులన్ = సీతను, చెఱయను = చెఱఁబట్టుట యనెడి, ఆర్తి = పీడను చెందుట, ఆధర్మసూతి = ధర్మమునకుఁ గారణమైన రాముఁడు, తత్ = ఆసీతయొక్క, విముక్తికై, తముమ్ను, యశఃశ్రీలతోడ, ఏలవచ్చుటయున్ = రక్షింపవచ్చుటను, వరుసఁ దెలిపెను.
భారత. బలసంతతి = చతురంగబలసమూహముయొక్క, వినిశ్చలతర = స్థిరతరములైన, అఘవేశుఁడు = పాపప్రవేశములు గలవాఁడు, ఉద్ధతములైన యంతశ్శత్రువులు గలవాఁడు, స్ఫూర్తిన్ = స్ఫురణచేత, భీమనరాదుల = భీమార్జునులు మొదలైనవారిని, ఉడికింపన్ = విచారము పెట్టునిమిత్తమై, ప్రవర్తిలుచుండఁగా, అతనిన్ = దుర్యోధనుని, దేవులన్ = స్త్రీలను, చెఱయనునార్తి, చెందుటయున్ = పొందుటవల్ల, వారికిఁ జెఱరాఁగా ననుట, తమ్ముల = భీమాదులను, యశశ్శ్రీల నేలవచ్చుటయున్ = శత్రునికి నాపద నివర్తింపఁజేయుట కీర్తి యనియు, యుక్త మగుటయుఁ దెలిపెను, స్వకులాభిమానరక్షణము యుక్తము గనుక.
| వ. | తెల్పి యి ట్లనియె. | 115 |
| మ. | మును తత్పార్థివు చేసినట్టి చరితంబుల్ రాక్షసౌధ్ధత్యఖం | 116 |
భారత. మును, తత్పార్థివు చేసినట్టి చరితంబుల్ = దుర్యోధనునియొక్క చేసినకృత్యములు, రాక్షసౌద్ధత్యమును, ఖండన = అతిక్రమించిన, పాండిత్య = నేర్పుయొక్క, ధురంధరంబులు = బలిమిఁ బొందినవి, రాక్షసకృత్యములకంటె మించినవి యనుట, తాదృక్ప్రవర్తను = అట్టినడువడిగల దుర్యోధనునియొక్క, కార్యంబునకు, ఇట్టివేళన్ = ఈచెఱ నున్నసమయమున, మనకు, ఆర్యప్రస్తుతత్వం బెలర్పన్ = ఘనులను ప్రసిద్ధిరాఁగా, అల్పమే.
