Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/19

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

ఇందు సావయవరూపకానుప్రాణితవస్తూత్ప్రేక్ష సహృదయహృదయంగమంబై తనర్చెడు. మఱియు నీపద్యమున సీసపాదములు నాలిగింటిలో సంయుక్తచకారప్రాసంబును, బాదార్ధావసానంబున నేకరీతిగా బూర్ణానుస్వారపూర్వకముగాఁ బకారోత్తర ముకారము నిలుపుటయుఁ బాదావసానంబున నన్నిఁటిలో నొక్కరీతిగాఁ “గాఁగ” ననుపదమే కూర్చుటయు, దానికి ముందు దీర్ఘముమీఁద “ళి” యను దానిని నిలుపుటయు నియతము గావించి శబ్దాలంకారమును గూర్చుటం జేసి వినువారికి వీనులవిందు గొల్పెడు.

సీ.

“నానాఁటి కుప్పొంగునవకంపుఁగళల పెం, పునఁ జిన్నిక్రొన్నెలబోద లనఁగ
నుత్తరోత్తరవృద్ధి నొప్పుతేజోరేఖ, పసఁ గోమలార్కబింబంబు లనఁగఁ
క్రొత్తక్రొత్తగఁ బొదల్కొమరునెమ్మేనుల, బలుపుష్టిఁ గరికలభంబు లనఁగ
నంతకంతకు మించువింతమగంటిమి, యందుటున సింగంపుఁగొదమ లనఁగ


తే.

"వెలసి రిలను ధర్మజభీమవిజయు లనఁగఁ
గ్రాలునృపసుతుల్ దమలోనఁ గవలు గూడి
మనసుమైత్రిచే రామలక్ష్మణచరితము
సనయభరతశత్రుఘ్నుఖేలనము మెఱయ.”

ఆ-2. ప-3.

ఇం దుల్లేఖాలంకారము చమత్కారంబుఁ గూర్చెడు.

మ.

“ఇటుము న్నుర్వరఁ బర్వుచున్నవిజయోదీర్ణప్రతాపాద్భుతో
త్కటవార్తల్ రిపుకోటికిం బిడుగులై గర్జిల్లెడున్ నీకు నెం
తటివాఁడైన నెదిర్చి ప్రాణములతో దాఁ గ్రమ్మఱన్ లేమి ప్ర
స్ఫుట మోభూప యరాతిచేష్టలు భవద్భ్రూభంగపర్యంతముల్.”

ఆ-4. ప-109.

ఇందుఁ జతుర్ధపాదమునం గారణప్రసక్తిమాత్రమునం గార్యోత్పత్తిలక్షణంబుగా నొదవు చపలాతిశయోక్త్యలంకారము ప్రతిపాదింపఁబడియె.

శా.

"శ్రీతోఁ బుట్టి సుధామధుద్రవముతోఁ జెన్నొందుపుష్పంబు శో
భాతారుణ్య మెలర్పఁగా ముడుచుపంపాహేమకూటాశ్రయ
ఖ్యాతబ్రహ్మము ప్రోచుఁగావుత విరూపాక్షాహ్వయం బాకువీ
టీతిమ్మప్రభువేంకటాద్రిహృదయాటీకంబు లోకంబులన్.”

ఆ-1. ప-1.

ఇందు భంగ్యంతరాశ్రయవచఃప్రతిపాదనలక్షణం బైన పర్యాయోక్తాలంకారము నిరూపింపఁబడియె.