భారత. అంతన్ = అటుతర్వాత, మహాశుగ = పాశుపతాద్యస్త్రములచేత నగు, అధికసంప్రాప్తి = మహత్త్వసిద్ధిని, శంసి = చెప్పుచున్న, సవ్యసాచి = అర్జునునియొక్క, సముపగమ = రాకచేత, వియోజిత = పోఁగొట్టఁబడిన, వ్యధత్వము = వ్యధగలవాఁడౌట, వైవస్వతసంతతి = ధర్మజుఁడు.
| సీ. | తిరిగి వచ్చి యొకప్డు దీర్ఘకాలాదర్శ | |
| తే. | నాతిదీప్తబలాధిక్యుఁ డగుచు నున్న | 100 |
భారత. తిరిగివచ్చి, ఒకప్డు = ఒకనాఁడు, దీర్ఘకాల = తడవుగా, ఆదర్శనావస్థ జెందన్ = కానకుండుటఁ బట్టి, నియతివశ = అదృష్టవశముచేత, కలిత = పొందఁబడిన, ఆర్తిన్ = పీడగలవాని, జటాయుః = జటునియొక్క యాయువును, వినేత = పో మొత్తిన భీమునియొక్క, పదంబుల = అడుగులయొక్క, జాడను, జంతువులకు, త్రాస = భయముయొక్క, యోజన = పుట్టించుటయందు, ఆయత= అధికమైన, దోఃప్రభావభుజశక్తి గల, భీమునియొక్క, అంగక = శరీరముయొక్క, బంధ = కట్టుటయందును, మర్దన = పీడించుటయందును, అతిదీప్తమైన బలాధిక్యము గలవాఁడై, ఉన్న = ఉండిన, దారుణ = భయంకరమైన, అహితా = సర్పత్వముచేత, అద్భుతదేహుని, తత్ = ఆ, ప్రదుష్టమైన రూపభరణమునకు నిమిత్తమైన, ఋషిశాప = సప్తర్షిశాపమును, శంసిన్ = చెప్పుచున్నవాని - నహుషుని ననుట, పార్థివవవవరుండు = ధర్మరాజు, జరిపెనని ముందరి కన్వయము.
రామ. తిరిగివచ్చి యొకప్పుడును, దీర్ఘకాలమదర్శనావస్థఁ జెందని = తడవు చూడకుంటలేని, అతివన్ = సీతను, శకలిత= ఖండింపఁబడిన, ఆర్తిగలదానిన్ = సకలమైనయాపదలను మరలించుదాని ననుట, పావనిన్ = పవిత్రమైనదాని, కానక, అంత, కానన్ = అడవిలో, పడి, జటాయుర్వినేత = జటాయఁ వనెడి పక్షిరాజుయొక్క, పదంబులజాడన్ =