Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/186

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

రావణునిచేత, ఘనమౌనట్టుగా - నిర్బంధించి యనుట, నియుక్త = నియోగింపఁబడిన, తచ్చమూరు = ఆమాయామృగముయొక్క, “చమూరుశ్చేతిహరిణః" అని అ. దర్పమడంచి = సంహరించి, త్రాస = భయముచేత, “మణిదోషే భయే త్రాసః” అని అ. చకిత = భయపడిన, దార = సీతయొక్క, వచనములవలన నాగతుఁడైన, భ్రాతృ = లక్ష్మణునియొక్క, దర్శనమున, మానసములో, అమోదంబు = ఖేదమును, పూనెను.

భారత. తన ప్రియమును వేడ్క పెంపును శోభిలఁగా, కృష్ణ = ద్రౌపది, సారంబు = శ్రేష్ఠమైన, సౌవర్ణసారస = బంగారుతామర, అధికశ్రీలచేత, తాదృక్ = అట్టి, అబ్జములకున్ = పద్మములకు, అబ్బకదానవాంతకుండు = బకాసురశత్రుడైన భీముఁడు, రామభద్రుండు = ఒప్పెడి భద్రము గలవాఁడు, తామరలు = పద్మములను, దృష్టి కొనరు = కంటి కింపైనవాని, తామరలకు విశేషణము కైకొని, పౌలస్త్య = కుబేరునిచేత, ఘనమౌనట్టుగా, నియుక్త = అంపఁబడిన, తత్ = ఆలాగున సన్నద్ధమై వచ్చిన, చమూసేనయొక్క, “పృతనానీకినీ చమూః” అని అ. ఉరు = అధికమైన, దర్పము నడంచి, త్రాసచకితులునై, దారవచన = ద్రౌపదివాక్యమువల్ల, ఆగత = వచ్చిన, భ్రాతృ = అన్నదమ్ములయొక్క, దర్శనమున, మోదంబు = హర్షమును, పూనెను, అంతన్ = ఆతర్వాత.

క.

ముగుద యెఱుంగక పంచినఁ
దగునే యి ట్లేగుదేరఁ దమ్ముఁడ యౌద్ధ
త్యగరిష్ఠయక్షరక్షో
విగాఢ మీయడవి యిది వివేకము తెఱఁగే.

97

రెంటికి సమము సులభము.

వ.

అని యతనిం బలుకుచు.

98


ఆ.

అంత నిజమహాశ్రుగాధిక్యసంప్రాప్తి
శంసిసవ్యసాచిసముపగమవి
యోజితవ్యధత్వ మొదవ వైవస్వత
సంతతినృపలోకసత్తముండు.

99

రామ. అంతట, నిజ = స్వకీయమైన, మహాశున్ = అధికశోకముయొక్క, “మన్యుశోకా తు శుక్ స్త్రియా" మ్మని అ. ఆధిక్య = అతిశయముయొక్క, సంప్రాప్తిని, శంసి = చెప్పుచున్నవై, సవ్య = ఎడమదిక్కునకు, సాచి= అడ్డముగా, సముపగమ = రాకగల, వి = పక్షులచేత, అపశకునములచేత ననుట, యోజిత = కూర్పఁబడిన, వ్యధత్వము = వ్యధగలవాఁడౌట, ఒదవఁగా, వైవస్వతసంతతి = సూర్యవంశమందుఁగల, నృపలోకసత్తముండు = రాజేంద్రుఁడైన రాముఁడు, తిరిగివచ్చి యని ముందరిపద్యమున కన్వయము.