Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/179

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

భారత.అత్యాత్మఖేదజనకున్ = ఆత్మఖేదమును పుట్టింపుచున్నవాని, అనుంగుపట్టిన్ = అర్జునుని, పిల్చి, ఇంద్రుఁ డనెడుమాట, ఈశాపదానంబు = శాప మిచ్చుటను, యిది = శాపము, అనిష్ట = ప్రియము గాని, సమా = సంవత్సరమందు, ఆగమము = రాక గలది, కాదు, వుండుమనుచు, సుమిత్రానందనుఁడు = సుమిత్రుల కానందకారి, జిష్ణుఁడు = యింద్రుఁడు, తేర్చెన్ = వూరడించెను, అంతట, సారతరమైన, బలారి = యింద్రునియొక్క, శాసనముచేత, రామవిభుఁడు = మంచికాంతి గలవాఁడు. రామునివంటి కాంతి గలవాఁడనియు జెప్పవచ్చును. భుజవశీకృతమయిన, ఆజి = యుద్ధము గలవాఁడు,విజయుండు, చెండు బెండాడెనని ముందరఁ గ్రియ.

రామ. అత్యాత్మఖేదన్ = చాలావిచారము గల, జనకుననుంగుపట్టి = సీతను, లక్ష్మణుఁ డనెడుమాట, నీ = నీయొక్క, ఈశ = రామునియొక్క, ఆపదానంబు = పౌరుషమును, "ఆపదానం కర్మవృత్త" మ్మని అ. అనిషముయొక్క సమాగమము రాక, కాదు, అనుచు, జిష్ణుఁడు = జయశీలుఁడు - సుమిత్రయొక్క నందనుఁడు, తేచెన్ = తెలియఁజెప్పెను, అంత, సారతరబలముగల, అరి = శత్రువులయొక్క, శాసనశిక్షయందు, అది = విజయము గలవాఁడు, రామవిభుఁడు = రఘునాథుఁడు, కడమ సరి. 3

తే.

సర్వదివ్యాస్త్రదుర్వారసారయుత ని
వాతకవచాదిరక్షోర్జితాతులరణ
విహరణోద్సాహదైవతవిమతసేన
పై నడరి చెండు బెండాడెఁ బ్రభుయుతముగ.

81

రామ. సర్వదివ్యాస్త్రదుర్వారమయిన, సార = బలముతోడ, "సారో బలే స్థిరాంశేచ" అని-అ. యుతములయిన, నివాత = గాలి దూఱని, "నిర్ణిశ్చయనిషేధయోః" అని అ. కవచాదులదేతిరక్షచేత నూర్జితమైన యతులరణవిహరణోత్సాహముగల దైవతవిమతసేనపైన్ = రాక్షససేనపై అడరి = లంఘించి ప్రభుయుతముగన్ = ఖరాదియుతముగా చెండు బెండాడెను.

భారత. సారయుతులైన, నివాతకవచాదిరాక్షసులచేత, ఆర్జిత =సంపాదింపబడిన, కడమ సులభము.

క.

తమిఁదద్ద్వంసనిమిత్త, ప్రమదదశాస్యుఁడగు నాసురప్రభుకడ కే
గి మనోదోచితసం, భ్రమతం బ్రణమిల్లె నతనిపాదంబులకున్.

82

భారత. తద్ధ్వంస = ఆరాక్షససంహారము, నిమిత్త = కారణముగా గల, ప్రమదదశ = సంతోషావస్థ గల, ఆస్య = ముఖము గలవాఁడగు. ఆ, సురప్రభు = యింద్రునియొక్క, కడకున్ = వద్దికి, యేగి, మనోదోచిత = మనస్సంతోషమునకు దగిన, సంభ్రమతం = సంభ్రమము గలవాఁ డౌటచేత, ప్రణమిల్లెను.

రామ. తద్ధ్వంసనిమిత్తప్రమద = ఖరాదులవధకారణమయిన స్త్రీ - శూర్పనఖ, దశాస్యుఁడగు = పదితలలుగల, అసురప్రభు = రాక్షసేంద్రుఁ డయిన రావణునియొక్క మనస్సునందు గల, ఆమోద, దుఃఖమునకు, కడమ సులభము.