Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/16

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

యతిస్థానమందును “భంగతా + ఆపత్" అని విఱుఁగునట్లునుం గూర్చి చమత్కారముఁ గావించెను

చ.

“విను పలుమాట లేల యలవేలుపుమూఁకలలోన నేనియున్
వెనుకకు వీఁగఁ బాఱ కొకవీరుఁడు సైఁపఁగలాఁడె యల్కచూ
పినకులుఁ డించుకంత సమపేక్షితసంగరకేళియై నిగు
డ్చినఁ బటుఘోరసాయకవిజృంభణ మన్యుల కోర్వ నెట్లగున్.”

ఆ-4. ప-89.

ఇందు మూఁడవపాదమున రామాయణార్థమందు 'అల్కచూపు + ఇనకులుఁడు' అనియు, భారతార్థమందు 'అల్క + చూపి + నకులుఁడు' అనియు విభజించుచోఁ బాదాదియందలి “చూ, పినకులుఁ" డనునెడ నినకులుఁ డని విఱుచునపుడు స్వరయతియు, 'చూపి + నకులుఁ' డనుచో వ్యంజనయతియుఁ జెల్లవలయుఁ గావున వానికిఁ దగినట్లు విశ్రమస్థానంబున "సమ + పేక్షితసంగరకేళియై" యనుసమాసమందలి సమపేక్షితశబ్దగతమైన “పే” యనుదానిం బ్రాదియతిగా స్వరవ్యంజనయతులకు రెంటికి ననుకూలించునట్లు గూర్చెను. ఇట్టిచిత్రంబు లెన్ని యేనియు నీకవి కవితాధోరణిం గన్పట్టుచుండెడు.

ఈ కవివర్యుం డధికనియమముతోఁ గథాద్వయముఁ గూర్చునెడను జదువువారికిఁ జిత్తానందము గూరునట్లు భాషాజాతీయము లగు వాడుకపదములంగూడ నక్కడక్కడ సందర్భానుగుణముగాఁ బ్రయోగించెను.

తే.

“అపుడు మనుజేంద్రముఖ్యు లాహరి నుతించి
రనఘ నీదుమహత్త్వ మేమని పొగడఁగ
వచ్చు నారాయణమహాస్త్రవైభవ మిటు
లఫలముగఁ జేసి రిపుల క్రొవ్వడఁచి తనుచు.”

ఆ-4. ప-212.

ఇందు రామాయణార్థమున నింద్రజిత్తు ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రముచే నందఱు మూర్ఛిల్లఁగా హనుమంతుఁడు సంజీవనిం దెచ్చి యెల్లవారిం బ్రదికించి యస్త్రమును వ్యర్థపఱిచె నని యాహనుమంతునిఁ బ్రశంసించునపు డాశ్చర్యసూచకముగా లోకమున సాధారణ మగువాడుక'మెయి "నారాయణ" యనుసంబోధన మిందుఁ గూర్చుట చమత్కారకారియై యుండెడు.

తే.

“అరయ నేరి కి ట్టి ట్టని యాడుకొనఁగ
రానియట్టిది శ్రీరామరామ నీకు