Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/120

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

భారత. విదురమంత్రి = విదురుఁడు మంత్రిగాఁ గల, ధృతరాష్ట్రుఁడు, అంత = వివాహవృత్తాంత మంతయు, విని, హతమనోవిచారుఁడై, పాండవు లేమైరో యనువిచారమును విడిచి, తనదుపురికి, కొడుకులన్ = ధర్మరాజాదులను, వధూయుతముగన్ = ద్రౌపదితోఁ గూడ, తోడ్కొంచురాఁగ = తోడి తెచ్చుటకు, అనుప నని ముందరిపద్యమున నన్వయము.

రామ. అంత, విదుర = వివేకులైన, “జ్ఞాతాతువిదురోవిందః” అని అ. మంత్రి = ప్రధానులచేత, ధృత = ధరింపఁబడిన, రాష్ట్రము గలవాఁడు, వినిహతమనోవిచారుఁడై, పుత్త్రుల కనుకూలవివాహము లాయెను గనుక, రాఁగన్ = రాఁగా.

సీ.

ప్రౌఢాఁ బేర్చినవారిభావ మెలర్పంగ
            ననుపశాంతాత్మత నరుగుదెంచి
రాకుమారుల వైరిలోకాభిగమ్యభు
            జావిజృంభణగుణశ్లాఘనుండు
వీరు నర్జునుఁ బరశూరు లసత్ప్రతా
            పాన్వితభీమబాహాసహాయుఁ
డై యోర్చినట్టియాహవజయశోభిరా
            ముండని వేడ్క పెంపున వెదకుచుఁ


తే.

బఱపె మిక్కిలిఁ జూడ్కులందఱిని గడచి
యవల దాశరథిశ్రేష్ఠుఁ డైనయతని
పైఁ బురస్థితజనకదంబకము చిత్త
ముల మహాదరసంభ్రమ మొలయ నపుడు.

69

రామ. నవ = నూతనమైన, అరిభావము = శత్రుత్వము, ఎలర్పంగ, అనుపశాంత = శాంతము గాని, ఆత్మతన్ = బుద్ధి గలవాఁ డౌటచేత, ఆరుగుదెంచి, రాకుమారులవైరి, శ్లాఘనము గలవాఁడు, అర్జునున్ = కార్తవీర్యార్జునుని, పరశు = గండ్రగొడ్డలిచేత నగు, ఊరు = అధికమైన, లసత్ప్రతాపముతోడ, అన్విత = కూడిన, బాహా = భుజములు, సహాయముగాఁ గలవాఁడై, ఓర్చినట్టి = జయించిన, రాముండు = పరశురాముఁడు, అనిన్ = యుద్ధమందు, పురః = ముందట, స్థితజనకదంబకముయొక్క, చిత్తములను, మహా, దర = భయమువల్ల నైన, సంభ్రమము = బెగడుట, ఒలయన్ = వర్తింపఁగా, అతనిపైన్ = రామునిపై, చూడ్కులఁ బఱపెను.

భారత. ప్రౌఢిఁ బేర్చినవారిని, అనుపన్ = అంపినను, ఆకుమారు లరుగుదెంచిరి, ఆవైరిలోకాభిగమ్య = శత్రుజనమునకుఁ బొందరాని, భుజా = బాహువులయొక్క, “దోః ప్రవిష్టో భుజో బాహుర్భుజాసంకథ్యతే బుధైః” అని యా. విజృంభణగుణ,