Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/115

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

భారత. అభ్రగ = ఆకాశమందుఁ జరించుచున్న, అనిమిష= మత్స్యమనెడి, “సుర మత్స్యావనిమిషా” అని అ. లక్ష = గుఱిని, "లక్ష్యం లక్షం శరవ్యం చ" అని అ. హృత్ = హరించునట్టి, అంబక = బాణముయొక్క, “అంబకం నేత్ర శరయోః” అని వై. వృత్తిన్ = వర్తనచేత - ప్రయోగముచేత ననుట, కడమ సరి.

చ.

ఉదుటున నట్లు తన్మహిపుఁ డొడ్డినయొడ్డు జయించి యేమనం
దదసహకర్ణశల్యసముదగ్రతరప్రథనాశ్రితాధికా
భ్యుదయతఁ జెందె భీమభుజపుష్టిసహాయతఁ దజ్జయార్థులై
కదిసి సమస్తభూపతులు గైకొని రంతకమున్న భంగమున్.

57

భారత. అట్లు తన్మహిపుఁడు = ద్రుపదుఁడు, ఒడ్డిన, ఒడ్డు = పందెమును, జయించి, తత్ = ఆజయమును, అసహ = సహింపని, కర్ణశల్యులతోడ నగు సముదగ్రతరమైన, ప్రథన = యుద్ధమందు, "ప్రథనం ప్రవిచారణ” మని అ. అధికాభ్యుదయతను = ఉచ్ఛ్రయమును, భీమ = భీమునియొక్క, భుజపుృష్టిసహాయతవలనఁ జెందెను, తత్ = ఆయర్జునునియొక్క, జయార్థులై భూపతులు, అంతకమున్న = ఆకర్ణశల్యులయుద్ధముకంటె ముందే, భంగమున్ = అపజయమును, కైకొనిరి.

రామ. తత్ = ఆవిల్లు విఱుచుటవల్ల, అసహ = ఓర్వనివారియొక్క, కర్ణములకు శల్యమైన, ప్రథన్ = ఖ్యాతిచేత, “ప్రథాఖ్యాతా” యని యమరసంకీర్ణవర్గులో ఆశ్రితాధిక, అభ్యుదయత = అభ్యుదయము ననుట, భీమ = భయంకరమైన, తత్ = ఆవింటియొక్క, కడమ సరి.

ఆ.

అతఁడు వీర్యశుల్కయగు రాజసుత నట్లు
దనదుసొమ్ముఁ జేసికొని భృశప్ర
కాశితాత్మవంశుఁ డై శోభిలెను మామ
కసదృశప్రమోద మావహిల్ల.

58

రామ. అతఁడు = రాముఁడు, వీర్యశుల్క యగు = పరాక్రమమే యుంకువగాఁ గల “శుల్కో స్త్రీస్త్రీధనేపిచ” అని అ. భృశప్రకాశిత, ఆత్మవంశుఁడై = తనవంశమునకు ఖ్యాతిఁ దెచ్చినవాఁడై శోభిలెను.

భారత. అతఁడు = అర్జునుఁడు, భృశ = మిక్కిలియు, ప్రకాశిత = తెలుపఁబడిన, తామును దమవంశమును గలవాఁడై, శోభిలెను.

సీ.

అసమానపాండుకీర్తిసమృద్ధిజనకుండు
            ధర్మరాజీడితకర్మపరుఁడు
స్వజననియుక్తియు వరగుణవ్యాసము
            నీశ్వరాజ్ఞయుఁ దనహృదయగతియు