Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/112

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

భారత. అందున్ = ఆవర్తనలందు, ఉదారవృత్తి నంది = సాహసవృత్తిని బొంది యనుట. తాను = భీముఁడు, ఏకచక్రాగ్రహారమునకు, హిత = ప్రియమైన, విహారమహిమచేత, ప్రచురసార = అధికబలము గల, “సారో బలే స్థిరాంశేచ" అని అ. సమద = గర్వసహితుఁడైన, బక = బకాసురునియొక్క, దర్పహారిత = గర్వాపహారిత్వముచేతఁ - చంపుటచేత ననుట, సరసులు = రసికులు, నుతింపఁ దనరెను.

రామ. అందున్ = ఆపట్టణమందు, దారవృత్తి = భార్యావర్తనచేత, నందిత = సంతోషితములైన, అనేకచక్రవాకపక్షులయొక్క, "కోకశ్చక్రశ్చక్రవాకః” అని అ. ఆగ్రహ = కోపముచేత, అరహిత = విరహితమైన, ఔత్సుక్యము గల దనుట, విహారమహిమన్ = సంచారాతిశయముచేతను, సారస = బెగ్గురులయొక్కయు, మదబకములయొక్కయు, దర్ప = విశృంఖలసంచారముచేత నైన, హారిత = మనోహరత్వముచేతను, సరసులు=కొలఁకులు, ఈకారాంతము, తనరెను.

క.

జననేత్రచిత్రదారుణ, వనజగతులనిశలసత్త్వవశత నడచుచోఁ
గన నరుదురమారూఢిం, దనరె జితాంగారపర్ణ ర్పోదయతన్.

50

రామ. ఇంకఁ బురవర్ణన, జననేత్రచిత్రద, అరుణవనజగతులు = కెందామరలప్రకారములు, అనిశ = ఎల్లప్పుడు, లసత్త్వవశత = శోభావశత్వము, నడచుచోన్ = నడచెడిచోట - నాపట్టణమందు, కననరుదు = చూడ నశక్యము, జిత = జయింపఁబడిన, అంగార = అగ్నిశకలములు గల - రక్తవర్ణములు గల వనుట, పర్ణ = రేకులయొక్క, దర్పోదయతన్ = గర్వోన్నతి గలవౌటచేత, రమారూఢిన్, లక్ష్మీప్రాప్తిచేత, తనరెను, అరుణపద్మములు నిత్యశోభావశత వర్తిల్లెడుపట్టున రమారూఢిచేఁ దనరినది గనుకఁ జూడ అద్భుత మనుట.

భారత. జననేత్రములకుఁ జిత్రములును, దారుణ = భయంకరములు నైన, వనజగతులన్ = వనభూములయందు, “జగతీ రత్నగర్భా చ” అని అ. నిశలన్ = రాత్రులయందు, సత్త్వవశతన్ = బలవంతుఁ డౌటచేత, నడచుచోన్ = నడిచెడునప్పుడు, కనన్ = చూచుటకు, నరుదురము= అర్జునునియుద్ధము, జితమైన యంగారపర్ణుఁ డనెడు గంధర్వునియొక్క యహంకారాతిశయము గల దౌటచేతఁ దనరెను.

వ.

అంతట వారియంతరంగంబునందు.

51


క.

వివిధద్విజాళిభూమా
నవరతసంశ్లాఘితస్వయంవరకల్యా
ణవిధివరద్రుపదసుతా
నవమంజులతాప్రవృత్తి నడపెఁ గుతుకమున్.

52