Jump to content

పుట:రాఘవపాండవీయము (పింగళి సూరన).pdf/100

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

రామ. ఆతఁడు = రాముఁడు, చతుర = సమర్థుఁడైన, ఆత్మభ్రాతృ = లక్షణునియొక్క, తద్జ్ఞ = విశేషజ్ఞుఁడైనవిశ్వామిత్రునియొక్క, అతుల = సరి లేని, యాగముయొక్క, స్ఫుటవిధులను, విజయతన్ = విశిష్టజయము కలవాఁ డౌటచేత, నిర్వహించెను.

భారత. ఆతఁడు=భీముఁడు, చతుః = నలుగురైన, ఆత్మభ్రాతృ = ధర్మాదులయొక్క, తద్జ్ఞాతుల = ఆదుర్యోధనాదులయొక్క, ఆగః = అపరాధములయొక్క, “ఆగోపరాధో మంతుశ్చ” అని అ. స్ఫుటవిధులు = కనిపించుకొని చేయుటలు, “శర్పరే ఖరివా విసర్గలోపః" అని విసర్గలోపము జరుగఁగా, విజయతన్ = విజయత్వమును, నిర్వహించెను.

సీ.

అతఁడు దానవిహత యైనవసుధయంద
            మును మించుప్రఖ్యాతి ఘనసమృద్ధిఁ
దనర విశ్వామిత్ర తాపసుహృత్ప్రమో
            దస్ఫూర్తి సాధించి తద్గురుత్వ
శక్తి నంబకఘనాశనిగదాస్యాదులు
            వర్ణింప నెక్కుడై వఱలఁ గాంచెఁ
గావున నవ్వీర్యకలితుఁ డాశత్రుల
            యమ్మనాకులవృత్తి నిమ్ముకొనఁగఁ


తే.

జేసె నంత ఘనఖ్యాతి భాసిలఁ గృప
నామునిఁ బురస్కరించి నానామహాస్త్ర
గరిమ వడసి రాకుమారు లాగురునిరూఢిఁ
దిరము కొలిపెఁ దదచ్యుతతేజ మిలను.

28

భారత. అతఁడు = భీముఁడు, తాను, అవిహతయై, నవసుధయందమును = అమృతరీతిని, మించు, ప్రఖ్యాతి = కీర్తి, తనర, విశ్వామిత్రతాప = అఖిలశత్రుతాపముయొక్కయు, సుహృత్ప్రమోద = మిత్రసంతోషముయొక్కయు, స్ఫూర్తిని సాధించి, తత్ = ఆస్ఫూర్తియొక్క, గురుత్వశక్తిచేత, అఘనాశనిగన్ = దుఃఖమును విడిచిన దగునట్టుగా, ఆంబకున్ = తల్లియైన కుంతికి, దాస్యాదులు = సేవాదులను, కాంచెఁ గావున, ఆవ్వీర్యకలితుఁడు = భీముఁడు, ఆశత్రుల = దుర్యోధనాదులయొక్క, అమ్మను = గాంధారిని, ఆకులవృత్తి నిమ్ముకొనఁగఁజేసెన్ = విచారపడఁజేసెను, అంత, ఆకుమారులు = కౌరవపాండవులు, కృపనామునిన్ = కృపాచార్యుని, పురస్కరించి యస్త్రగరిమను బడసిరి, తత్ = ఆకుమారులయొక్క, అచ్యుత = జాఱని, తేజము, ఆగురుని = కృపునియొక్క, రూఢిన్ = ప్రసిద్ధిని, తిరము కొలిపెను, అని యన్వయము.