పుట:భారతం-ఆరణ్యం.pdf/240

⁠

కట్టిఁడికి నిట్టికష్టంబుగా నొనర్చి తగ విధాతృఁడు చతురుఁ డై నెగడె నేఁడు.

⁠ 405

మ.⁠

విపరీతస్థితి నొంది, ఘోరవిపినోర్వీవాసు లై నిత్యదుః ఖపరాధీనతఁ దూలి రంచు మనలన్ [1]గర్వోద్ధతస్వాంతుఁ డై యపలాపింపఁగ వచ్చి, దుర్ణయపరుం డాధార్తరాష్ట్రుండు దో షపరీతాత్ముఁడు దత్ఫలంబు గుడిచెన్ సత్యంబు సామాత్యుఁ డై.

⁠ 406

వ.⁠

వానిదెసం గృపసేయ వల” దనిన ననుజునకు నగ్రజుం డి ట్లనియె.

⁠ 407

క.⁠

“అకట! యిది పరుషవాక్యము లకు సమయమె? శరణు సొచ్చి లఘుభావముతో వికల[2]గతి నున్నకౌరవ నికరమునకుఁ గరుణ సేయ నీకుం దగదే?

⁠ 408

వ.⁠

ఏకాన్వయజాతు లైనవారికి నర్థనిమిత్తం బైనభేదం బొక్కొక్కమాటు వర్తి ల్లు; నంతన చేసి సహజస్నేహంబు దప్పనేరదు; జ్ఞాతిజనంబులు దమలో నెట్టివా రైన నొప్పుం గాని యన్యులవలనం బరిభవంబు దొడరినప్పుడు దా రొండొ రులఁ జేకొనకునికి లోకనింద్యంబు; దుర్యోధనుండు దుర్వినీతుం [3]డైనను సభా ర్యుం డయి పరులచేత బట్టువడియె; దీని నుపేక్షించిన మనకుం గులహాని యగు; నదియునుం గాక శరణాగతరక్షణంబు రాజమాత్రుం డగువాని కెల్లధర్మంబు; నీయ ట్టిబాహుబలసంపన్నునకు నిట్టిసుకర్మంబు గర్తవ్యం బని వేఱు చెప్పనేల? లెమ్ము నీవును నీతమ్ములు నిమ్ముల రథంబు లెక్కి సర్వాయుధసన్నద్ధు లై చని సుయో ధనుచెఱ దలుగుం డనినఁ బవననందనుండు ధర్మనందనున కి ట్లనియె.

⁠ 409

సీ.⁠

“అనుమాన మొక్కింతయును లేక యలిగి జ                  లంబులఁ ద్రోచె; విషంబు వెట్టె; గృహదాహ మొనరించె; విహితదురోదర                  కపటుఁ డై రాజ్యంబు నపహరించె; జను లెల్లఁ జూడంగ వనజాక్షిఁ బాంచాలిఁ                  దల పట్టి యీడ్పించె; వలువ లొలువ బనిచెఁ; బుట్టినకోలె మనకు నక్కట సుయో                  ధనుఁ డెగ్గు సేయని దినముఁ గలదె?

⁠

ఆ.⁠

వానిచేఁత లొకటియేనియుఁ దలఁపవు నీవు; మనుజనాథ! కేవలంపుఁ గరుణ పూని యుండు; దరయ నెప్పుడు నిట్టు లైన మనకుఁ గార్యహాని గాదె.”

⁠ 410

వ.⁠

అని పూర్వవైరస్మరణకలుషితుం డై పలికిన నతనికి నజాతశత్రుండు సాంత్వ నపూర్వకంబుగా ని ట్లనియె.

⁠ 411

ఆ.⁠

“కావరయ్య యనినఁ గరము దుర్బలుఁ డైనఁ జెనసి యోపినంత సేయు ననిన, నూరకుండు నయ్య యుత్తమశూరుండు దీనజనుల యున్నతెఱఁగు సూచి?

⁠ 412

క.⁠

శరణం బని వచ్చిన భీ కర[4]శత్రువు నయిన బ్రీతిఁ గావఁగవలయుం; గరుణాపరులతెఱం గిది; యిరవుగ సరిగావు దీని కేధర్మంబుల్.

⁠ 413

వ.⁠

ధృతరాష్ట్రసూనుండు భవదీయబలశౌర్యంబులపేర్మి యెఱుంగుం గావునఁ ద న్ను నవశ్యంబును విడిపింతురని మనదెస బద్ధాశుం డై యుండు; నిది మనకుఁ

⁠

1. గర్వాంధిత ... యపహాసింపఁగ వచ్చె ... సద్యంబు; తథ్యంబె
2. మతి
3. డగు నైనను
4. శత్రుని నైనఁ