Jump to content

పుట:భారతం-ఆరణ్యం.pdf/203

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది


⁠

నును బుట్టు; నొకటి కొక్కటి
యనయముఁ బ్రతిలోమగతిలయంబునఁ బొందున్.

⁠ 84


వ.⁠

శ్రోత్రంబును, ద్వక్కును, జక్షువును, జిహ్వయు, ఘ్రాణంబును ననునియ్యే నగు
నింద్రియంబులు; శబ్దస్పర్శరూపరసగంధంబు లింద్రియవిషయంబులై యుండు;
నింద్రియపంచకంబునకు షష్ఠం బై మనస్సు ప్రకాశిల్లు; సప్తమాష్టమంబు లై
బుద్ధియు నహంకారంబును వర్తిల్లు; సత్త్వంబును, రజస్సును, దమస్సును గుణం
బులై యుండు; నీ చెప్పంబడిన మహాభూతప్రముఖప్రపంచం బంతయు నవ్యక్తం
బను తత్త్వంబునం దావిర్భావతిరోభావంబులం బొందుచుండు.

⁠ 85


క.⁠

అవ్యక్తతత్త్వ మరయఁగ
నవ్యక్తంబయ్యు [1]నిట్టిదై లక్ష్య మగున్
సువ్యక్తేంద్రియభూతా
ది వ్యవహారార్థలింగదృష్టాకృతియై.”

⁠ 86


వ.⁠

అని చెప్పి మఱియు ని ట్లనియె.

⁠ 87


తే.⁠

“అనఘ! శబ్దాదివిషయంబులందుఁ[2] దగిలి
యిచ్చఁ జరియించు నెప్పుడు నింద్రియములు;
బుధుఁడు దత్స్వభావముఁ దనబుద్ధి నెఱిఁగి
యేమఱక వానిఁ దగఁ గుదియింపవలయు.

⁠ 88


ఉ.⁠

ధీరుఁడు నిర్జితేంద్రియుఁడు దెల్లముగాఁ దనుఁ గాంచు భూతవి
స్తారనిగూఢమైన పరతత్త్వముగాఁ; దనయందు భూతవి
స్తారము నెల్లఁ గాంచు; సతతస్ఫుటదర్శనుఁడై సమగ్రవి
స్ఫారతఁ బొంది నిర్మలతపంబులయందుఁ జలింప కెన్నఁడున్.

⁠ 89


క.⁠

తప మనఁగ సకలవిషయ
వ్యపేత మగునట్టి బుద్ధివైభవము సుమీ;
తపమున సుస్థిరుఁడగు యో
గవరునకుం గలవె యొండు కర్తవ్యంబుల్?

⁠ 90


క.⁠

స్వర్గనరకంబు లింద్రియ
వర్గసమాచరణమునన వచ్చును వినవే;
స్వర్గ మగుఁ దన్నివారణ;
దుర్గతి యగుఁ దన్నిరోధదుర్బలత మెయిన్.

⁠ 91


చ.⁠

అరదము దేహ, మింద్రియము లశ్వము, లాత్ముఁడు సూతుఁ, డమ్మహా
తురగచయంబు ధైర్యమను తోరపుఁబగ్గములన్ దృఢంబుగా
నురవడిఁ బోక యుండ వెరవొప్పఁగఁ బట్టినవాఁడు సేమపుం
దెరువున నేఁగు, [3]నప్పరమధీరుఁడు సువ్వె యుదారుఁ డెయ్యెడన్.

⁠ 92


తే.⁠

ఇంద్రియంబులు దివిచినయెడక పాఱు
చుండు మన సెప్డుఁ; దద్వేగ ముడుపకున్న
నెడలి చెడిపోవు బుద్ధి యుదీర్ణపవన
హతిఁ బయోనిధిలోఁ గలమనియునట్లు.

⁠ 93


క.⁠

ఏనింద్రియములు మనసును
బూని తనవశంబ [4]యైన బురుషుండు గదా
ధ్యానసమాధిసమగ్రుఁడు;
వానిం గీర్తింతు రమరవరులున్ మునులున్.”

⁠ 94
  1. ↑ నిట్టురా లక్ష్య మగున్; ని ట్లలక్ష్యమ్ము నగున్
  2. ↑ గలిగి ... దత్ప్రభావముఁ
  3. ↑ సత్వరమ
  4. ↑ యైన పుణ్యుండు (పురుషుండు) సదా