Jump to content

పుట:భరతరసప్రకరణము.pdf/87

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

ములుకు, వితర్కము చాపలము ఆవేగము హర్షము మొదలయినవ్యభిచారిభావములును గలవు.

హాస్యరసలక్షణం

⁠

విభావై రనుభావైశ్చ సాత్వికైర్వ్యభిచారిభిః.

⁠ 358


⁠

నీతస్సదస్య రస్యత్వం హాసో హాస్య ఇతీరితః,
అసౌ విదూషకో వేత్త మత్తాద్యాలంబనాశ్రయః.

⁠ 359


⁠

మల్లయుద్ధాకూతకర్మ నిర్లజ్జత్వాదితద్గుణైః,
మృగపక్షిమనుష్యాణాం స్వరాసుకరణై స్తథా.

⁠ 360


⁠

వేదశాస్త్రకలావిద్యాదేశభాషాదికస్య చ,
విడంబనై రసంబద్ధాసత్ప్రలాపైశ్చ దూషణైః.

⁠ 361


⁠

పరక్రియానుకరణవాగాద్యైరపి చేష్టితైః,
తటస్థై స్తత్సహాచారైస్సమ్యగుద్దీపితస్తతః.

⁠ 362


⁠

ఓష్ఠనాసాకపోలాస్యస్పందనైర్దంతనిర్గమైః
అనుమోదసముద్భూతై స్సాధుసాధ్వితిభాషితైః.

⁠ 363


⁠

స్తంభ ప్రళయవర్జైశ్చ సాత్వికై రనుభావితః,
ఔత్సుక్యచాపలవ్రీడాహర్షస్మృతిమదశ్రమైః.

⁠ 364


⁠

మతిగర్వావబోధైశ్చ విస్మయేన చ సమ్మితః,
సో౽యం స్మితాదిభేదేన షడ్విధః పరికథ్యతే.

⁠ 365

విభావానుభావసాత్వికవ్యభిచారిభావములచే సదస్యాస్వాద్యత్వమును బొందింపఁబడిన హాసస్థాయి హాస్యరస మనఁబడును. ఈరసము వికటకవులు ఉన్మత్తులు మదించినవారు మొదలయినవారలను ఆశ్రయించినదై మల్లయుద్ధము ఆకూతము చేయుట సిగ్గుమానుట మొదలయినవానిగుణములచేతను, మృగపక్షిమనుష్యులస్వరములయొక్క అనుకరణములచేతను, వేదములు శాస్త్రములు కలలు విద్యలు దేశభాషలు మొదలగువాని యనుకరణములచేతను,