Jump to content

పుట:భరతరసప్రకరణము.pdf/61

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

త్రాసలక్షణం

⁠

త్రాసస్స్యాచ్చిత్తచాంచల్యం విద్యుత్క్రవ్యాదగర్జితైః,
తథాభూతభుజంగాద్యైర్విజ్ఞేయా స్తత్ర విక్రియాః.

⁠ 227


⁠

ఉత్కంపగాత్రసంకోచ రోమాంచ స్తంభగద్గదాః,
ముహుర్నిమేషో విభ్రాంతి పార్శ్వస్థాలంబనాచయః.

⁠ 228

మెఱపు, రాక్షసులు, ఉఱుము, పిశాచము, సర్పము మొదలైనవానిచేఁ గలుగు చిత్తచాంచల్యము త్రాస మనఁబడును. ఇందు ఉత్కంపము, దేహసంకోచము, రోమాంచము, స్తంభము, గద్గదము, అడుగడుగునకు ఱెప్పపాట్లు, భ్రమ, ప్రక్కనుండువారిని పట్టుకొనుట మొదలయినవి గలుగును.

వితర్కలక్షణం

⁠

ఊహో వితర్కస్సందేహవిమర్శప్రత్యయాదిభిః,
జనితో నిర్ణయో౽ర్థస్య అసత్యస్సత్య ఏవ చ.

⁠ 229


⁠

అత్రానుభావాస్స్యురమీ భ్రూశిరఃకంపనాదయః,

⁠

సందేహము, నిశ్చయము మొదలయినవానిచేఁ గలుగు ఊహాత్మకమును సత్యాసత్యనిర్ణయము వితర్క మనఁబడును. దీనియందు కనుబొమ లెగురవేయుట, తలయాడించుట మొదలయిన యనుభావములు గలుగును.

⁠

ఉత్తమాధమమధ్యేషు సాత్వికవ్యభిచారిణః.

⁠ 230


⁠

విభావా అనుభావాశ్చ వర్ణనీయా యథోచితం,

⁠

ఉత్తమ అధమ మధ్యమ స్వభావముగలవారియందు విభావానుభావసాత్వికభావవ్యభిచారిభావములు యథోచితముగ వర్ణింపఁదగినవి.

⁠

స్వాతంత్ర్యాత్పారతంత్ర్యాచ్ఛ ద్వివిధా వ్యభిచారిణః.

⁠ 231


⁠

వరపోషకతాం ప్రాప్తాః పరతంత్రా ఇతీరితాః,
తదభావే స్వతంత్రాస్స్యుః భావా ఇతి చ తే స్మృతాః.

⁠ 232