Jump to content

పుట:భరతరసప్రకరణము.pdf/44

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

నిర్వేదలక్షణం

⁠

తత్త్వజ్ఞానాచ్చ దౌర్గత్యాదాపదో విప్రయోగతః.

⁠ 147


⁠

దుఃఖాదేరపి నైష్ఫల్యమతిర్నిర్వేద ఉచ్యతే,

⁠

తత్త్వజ్ఞానము, పేదఱికము, సంకటము, వియోగము, దుఃఖము మొదలైనవానిచేఁ గలుగు ఫలాభావము నిర్వేద మనఁబడును.

గ్లానిలక్షణం

⁠

అధివ్యాధిజరాతృష్ణావ్యాయామసురతాదిభిః.

⁠ 148


⁠

నిష్ప్రాణతా గ్లానిరత్ర క్షామాంగవచన క్రియాః,
కలాసుత్సాహవైవర్ణ్యనయనభ్రమణాచయః.

⁠ 149

మనోవ్యాధి, రోగము, ముసలితనము, దప్పి, వ్యాయామము, సురతము, ఇవి మొదలైనవానిచే గలుగు దౌర్బల్యము గ్లాని యౌను. ఇందు దేహము చిక్కుట, సన్నపలుకులు, మెల్లనపనులు, కలావిషయములయందు ఉత్సాహములేకయుండుట, దేహవైవర్ణ్యము, గుడ్లు తిరుగుట మొదలైనవికారములు గలవు.

శంకాలక్షణం

⁠

శంకా చౌర్యాపరాధాద్యైః స్వానిష్టోత్ప్రేక్షణం మతం,
తత్ర చేష్టా ముహః పార్శ్వవీక్షణం ముఖశోషణం.

⁠ 150


⁠

అవకుంఠనవైవర్ణ్యకంఠసాదాదయో౽పిచ,

⁠

చౌర్యాపరాధాదులచేఁ దన కహితము నుత్ప్రేక్షించుట శంక యనఁబడును. ఇందు మాటిమాటికి పార్శ్వములను చూచుట, మోము వాడుట, ముసుకిడుట, వైవర్ణ్యము, కంఠగద్గదము, మొదలైనచేష్టలు గలవు.