Jump to content

పుట:భరతరసప్రకరణము.pdf/23

వికీసోర్స్ నుండి
ఈ పుట అచ్చుదిద్దబడ్డది

అధమనాయికాలక్షణం

⁠

కఅస్మాత్కుప్యతి రుషం ప్రార్థితాపి న ముంచతి,
సురూపం వా విరూపం వా గుణవంతమథాగుణం.

⁠ 59


⁠

స్థవిరం తరుణం వాపి యా వా కామయతే ద్రుతం,
ఈర్ష్యాకోపవిషాదేషు నియతా సాధమా మతా.

⁠ 60

ఏనాయిక అకారణముగ కోపించుచున్నదో, ప్రార్థించినను కోపమును విడువదో, చక్కనివాఁడైనను, అరూపుఁడైనను, గుణవంతుఁడైనను, అగుణవంతుఁడైనను, ముసలివాఁడైనను, తరుణుఁడైనను, ఎట్లున్నను నాయకుని నిచ్ఛించుచున్నదో ఈర్ష్య, కోపము, వ్యసనము వీనిని గలదిగ నున్నదో, యది యధమనాయిక యనఁబడును.

నాయికాసంఖ్యాప్రకరణం

⁠

స్వీయా త్రయోదశవిధా ద్వివిధా చ పరాంగనా,
వేశ్యైకై షోడశదా తాశ్చావస్థాభిరష్టభిః.

⁠ 61


⁠

ప్రత్యేక మష్టథా తాసాముత్తమాదిప్రభేదతః,
త్రైవిధ్య మేవం స చతురశీతిత్రిశతం భవేత్.

⁠ 62

స్వీయ 13 విధములు గలదియు, పరకీయ 2 విధములు గలదియు, సామాన్య 1 విధము గలదియు నగును. ఈ 16 విధములుగల నాయికలకు ప్రత్యేకము ఎనిమిది యవస్థలు గలుగుటవలన నూటయిరువదిభేదములు గలవారగుదురు. వీరలు మరల ఉత్తమాదిభేదము వలన 34 భేదములు గలవారగుదురు.

అసాం దూత్యాదయో నిరూప్యంతే

⁠

దూతీ దాసీ సఖీ చేటీ ధాత్రేయీ ప్రాతివేశినీ,
లింగినీ శిల్పినీత్యాద్యాస్సహాయాః పరికీర్తితాః.

⁠ 63

ఈనాయికలకు సహాయపడువారు దూతి దాసి సఖి చేటి ధాత్రేయి ప్రాతివేశిని లింగిని శిల్పిని వీరు మొదలయినవారు.