కవిరాక్షసీయము. 17 ని. ‘కలుషం త్వావిలై నసోరితి విశ్వః. ప్రతికూలం అననుకూలం యథా తథా, విదేష్టం తే, వ్యాప్నువం తీతి యానత్. ·
- అన్యోవ్యర్థః.
ర్ణః. నీచాక స్వల్పాః కే జెపి జలాశయాః జలాధారాః తటాకాదయః, ని, 'జలాశయో జలాధార ఇత్యమరః. మహా ప్రభంజనం మహాంతం వాయుం,' ని, 'భవనో వనమాన ప్రభంజనా' ఇత్యమరః. పావ్య స్వాం తేషు స్వమధ్యేషు కలుషీకృతాః ఆవి లాపా స్సంతః, కూలం రోధః కర్మ, ప్రతి లక్ష్మీకృత్య, విచేష్టంలే వ్యాప్ను వంతి, ఆX చ్ఛంతీతి యాపత్ . టీ. ఉడాశయాః=మందబుద్ధిగల, నీచాః దుర్జనులు, మహాప్రభం – హెచ్చెన తేజస్సుగల, జనం = రాజు మొదలగు జనమును, ప్రావ్య ఉపొంది, స్వో స్టేషు - మనస్సు లందు; కలుషీకృతాః = పావబుద్ధిగలవారై, ప్రతికూలం = అనుకూలము కానట్టుగా, విచేష్టం లే=వ్యాపించుచున్నారు. అర్థాంతరము. నీచాః=ఆల్పములైన, కేఒపి కొన్ని, జలాశయాః = చెఱువులు మొదలగునవి, (లడల క భేదముగనుక జడ యనుచోట జల యని తెలియవలయును) మహా ప్రభజ్జనం= పెద్దగాలిని, ప్రావ్య పొంది, స్వా శేషు=తమమధ్యభాగములయందు, కలుషీకృతాః = కలగుఁడుగలవియై, కులం గట్టునుగుఱించి, విచేష్ట నే వచ్చుచున్నవి. = తా.. అల్పములగు చెఱువులు మొదలగునవి పెద్దగాలి సోఁకుటచేత మధ్య భాగ ములందు కలుషితములై, దరుల నెవ్విధమున వ్యాపించుచున్నవో, యవ్విధమున నీదు లగువారు తేజస్సుగల రాజు మొదలగు వారి యాశ్రయమును సంపాదించి దానికే గర్వి తులై సాధువు లగువారికి ప్రతికూలముగా ప్రవర్తింతురు. శ్లో. దత్వా వారం జనాయ స్వం దియు గర్జన్తి యే ముహుః, తాను త్సేకవతః ప్రాప్య నన్ద స్త్రీ నవనీపకాః ०४ వ్యాధి దశ్వేతి. యే దాతార ఇత్యర్థః. దిత స్థితాయ, జనాయ యాచక్ర వర్గాయ, అవారం అనివారితం యథా తథా, స్వం ధనం దత్వా, స్వశబ్ద స్వార్థ చాత ర్విధ్యం, 'ఆత్మాతీ యజ్ఞాతిధనవాచీ స్వశబ్ద' ఇతి కాశికారి ముహుః గర్జంతి భర్త యంతి,ఉత్సేకో గర్వః తద్వతః తాజ్ దాశౄజ్, ప్రాప్య అభిగమ్య, వైసీపకా యాచ కాశి న నందంతి న తుష్యంతి, ఆవినయ స్యాప్రీతి హేతుత్వా దితీ భావః • ఆన్యో౬వ్యర్థః. యే, మేఘా ఇత్యర్థః. జనాయ లోకాయ, . ప్రాణన్నాయ స్వం స్వకీయం, వారం వారి, దత్వా 2భివృష్య, దికు ముహు8. గర్జంతి ధ్వనంతి, ఉత్సే కవతః ఉల్పేక స్సేచనం-వృష్టిరితియావత్ - శద్వతో మేఘార్ ప్రావ్యన వనీ పశాస్త్రి మాతన 3
