318
ఆత్మవిచారము
[8 వ
దుకు గమకములుగా కొన్ని శ్లోకములు ఈ దిగువ కనుపరుచబడియున్నవి.
కామం క్రోధం చ లోభం చ భయం స్వప్నం చ పంచమం ।
క్రోధం శమేన జయతి కామం సంకల్పవర్జనాత్ ॥
సత్వసంసేవనా ద్ధీరో నిద్రాం చ ఛేత్తు మర్హతి ।
ధృత్యా శిశ్నోదరం రక్షేత్ పాణిపాదం చ చక్షుషా ॥
చక్షుశ్శ్రోత్రే చ మనసా మనోవాచం చ కర్మణా ।
ఆప్రమాదా ద్భయం జహ్యా ద్దంభం ప్రాజ్ఞోపసేవనాత్ ॥
(శాంతిపర్వము)
క్షమయా క్రోధ ముచ్ఛింద్యా త్కామం సంకల్పవర్జనాత్ ।
సత్యసంసేవనా ద్ధీరో నిద్రాం చ ఛేత్తు మర్హతి ॥
భ్రమం సమ్మోహ మావర్త మభ్యాసా ద్వినివర్తయేత్ ।
నిద్రాం చ ప్రతిభాం చైవ జ్ఞానాభ్యాసేన తత్త్వవిత్ ॥
ఉపద్రవాం స్తథా రోగాన్ వాతజీర్ణమితాశనాత్ ।
లోభం మోహం చ సంతోషా ద్విషయాం స్తత్వదర్శనాత్ ॥
అనుక్రోశా దధర్మం చ జయే ద్ధర్మ మవేక్షయా ।
ఆయత్యా చ జయే దాశా మర్థసంగవివర్జనాత్ ॥
ఉత్థా నేన జయేత్తంద్రీం వితర్కం నిశ్చయా జ్జయేత్ ।
మౌనేన బహుభాష్యం చ శార్యేణ చ భయం త్యజేత్ ॥
కారుణ్యే నాత్మనో మానం తృష్ణాం చ పరితోపతః ।
(శాంతిపర్వము)
అసంకల్పా జ్జయేత్కామం క్రోధం కామవివర్జనాత్ ।
అథేన్ నథేన్ క్షయా లోభం భయం తత్త్వావమర్శనాత్ ॥
అన్వీక్షి క్యా శోక మోహౌ దంభం మహదుపాశ్రయాత్ ।
యోగాంతరాయా న్మౌనేన హింసాం కాయాద్యనీవాయా ॥
