పుట:అమ్మనుడి మార్చి 2021.pdf/49

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search
ఈ పుటను అచ్చుదిద్దలేదు

నసంకెళ్ళతో బంధించినప్పుడు, అతడు వులిక్కిపడి నీద్రలోంచి మేలుకున్నాడు. అప్పుడతడికి ముక్తధార నదికి కట్టిన ఆనకట్ట మాత్రమే తన చెరశాల కాదనీ తెలిసింది. వుత్తరకోట సింహాసనం కూడా యిప్పుడతన్ని బంధిస్తోంది. వొకదేశాన్నీ వొక ప్రాంతాన్ని మాత్రమే (పేమించడం కూడా సంకుచితత్వమే ! రవీంద్రుడు మూర్థంగామారే దైవభక్తినిగూడా నిరసిస్తాడు. సంకుచితమైన గోడలులేని విశ్వమానవ (ప్రేమనే ఆయన గౌరవిస్తాడు.

మానవుడిలో (వకృతిపైన వుండాల్సిన, వున్న బంధాన్ని చూపడమే ఈ నాటకపు ప్రధాన వస్తువనీ చాలాసార్లు రవీంద్రుడు చెప్పాడు. దాన్నీ అఖిజిత్‌కు నదితో వుందే బంధంతో మాత్రమే గాకుండా, మిగిలిన యితర ప్రాంతాలతో వుందే బందాలతో గూడా స్పష్టంగా వ్యక్తీకరిస్తాడు. ప్రకృతిలో వున్న ముక్తధార నదితో బాటూ అఖిజిత్‌కు వళృతిలోని జఖాగహ్హైన మనుషులతోనూ గొప్ప సంబంధముంది. ఆ సంబంధాన్ని గుర్తించడం చేతనే వాళ్ళ పైన (పేమతోనే, అతను, తాను, చేయవలసిన, చేయకుండా వుండడానికి వీల్లేని పనికి వున్ముక్తుడవుతాడు.

ముందుగా అఖిజిత్‌ను అత్యధికంగా (ప్రేమించే అతడి పెంపుడు తండ్రి కూదా అతడి పైన కోప్పదతాదు. శివతరాయినుంచీ పన్నులు వసూలుచేసి తన దేశానికి కీడు చేశాదనీ కోప్పదతాదు. చెప్పుడు మాటలు వినీ పాడయ్యాదని, అతనికా పుట్టుక రహస్యాన్ని చెప్పి తప్పుదారి పట్టించారనీ ఆ(శితుల్ని తీవ్రంగా మందలిస్తారు.

స్నేహితుడైన సంజయుడు చివరి వరకూ అఖిజిత్‌ను ముక్తధార ఆనకట్టను పడగొట్టనివ్వకుండా ఆపాలనే ప్రయత్నిస్తాడు. అతర్ని గౌరవించే శివతరాయి ప్రజలను గుర్హుచేస్తాడు. పైగా ఆనకట్టను పడగొట్టడమంటే మరణాన్ని చేరుకోవడమేననీ హెచ్చరిస్తాడు. తనను వదలి వెళ్లవద్దనీ బ్రతిమాలుతాదు. అయితే యెవరి జీవన గమనం వాళ్ళదన్నీ యెవరి గమ్యం వాళ్ళే వెతుక్మోవాలనీ, యింకొౌకరికి నీడలా జీవించడం తప్పనీ- అభిజిత్‌ మిత్రుద్ని వారిస్తాడు.

నదికి ఆనకట్టకట్టిన విబూతికి ఆ రోజు ప్రత్యేకమైనది. అందరూ ఆరోజు తననుతప్ప యింతేమీ పట్టించుకోగూడదని అతగాడివుద్దేశం. సరిగ్గా అదేరోజున శివతరాయి రాజ్యపు నందికాండ మార్దానికున్న అడ్జ్దుగోడను పగలగొట్టారనీ, దానీ వెనక అఖీజిత్‌ హస్తముందనీ అతడికి తెలుస్తుంది. తన కీర్తికీ, ప్రాబల్యానికి ఆ వార్త గండి కొడుతోందని విబూతి కోప్పదతాదు. సరిగ్గా అదే సమయానికి అభిజిత్‌ తన వార్తాహరుణ్సి విబూతి దగ్గరకు పంపిస్తాడు. “ఆనకట్టను కట్టడం ద్వారా నీ మేధస్సును నిరూపించుకున్నావు. దాన్నిప్రుడు పడగొట్టడం ద్వారా గొప్ప మానవుడవని నిరూపించుకో” అంటాడా వార్తాహరుడు. ఆనకట్ట అన్నది విబూతిలాంటి శాస్త్రవేత్తకు కేవలం తన అహాన్ని నీరూపించే వైధవం మాత్రమే. దానీద్వారా శివతరాయి ప్రజల పంట, తిండీ పోతాయనీ, అది వాళ్ళను అదుపుచేసే దుర్మార్గపు ఆయుధమనీ గుర్తించే వోపికా, వెసులుబాటూ విభూతికి లేవు. దాన్ని నిర్మించడం కోసం ప్రాణాలిచ్చిన అనేకమంది యువకుల గురించి అతను వట్టించుకోడు. యెందరో తల్గుల శాపం తనపైన వుందని లక్ష్యపెట్టడు. చివరకు నదిని నియంత్రించడం ద్వారా తానీప్పుడు దేవుడంత గొప్పవాడినయ్యాననీ ఖావిస్తాడు. కానీ మానవ నిర్మితమైనవేవీ సంపూర్ణమైనవిగావనీ, ఆనకట్టలో కొన్ని బలహీన భాగాలున్నాయనీ వార్తాహరుడంటాడు. వులిక్కిబడ్ద విబూతి ఆనకట్టకు

| తెలుగుజాతి పత్రిక అవ్మునుడి ఆ మార్చి-2021 |

మృళత్యువనే కాపలావాడున్నాడనీ, దాన్నేమైనా చేయబోయిన వాళ్ళనా కాపలావాడు వదలడనీ బెదిరిస్తాడు. అయితే మృత్యువుకు జంకని వాళ్ళుంటారని విబూతికి తెలియదు.

అఖిజిత్‌ను పాడుచేసిన వాళ్ళలో ధనంజయుదనే బైరాగి 'ప్రముఖుడని రాజు నమ్మకం. అయితే ధనంజయుడనే బైరాగీ, అఖిజిత్‌ అనే యువరాజూ యీ నాటకంలో యెప్పుడూ కలవరు. కానీ ధనంజయుడు చేయాలనుకున్న పనిని అభిజిత్‌ నీర్వర్తిస్తాడు. అభిజిత్‌ జీవన గమనంతో ధనుంజయుడు మానసికంగా మమేకమవుతాడు. భనంజయబడాకడు వా్యతవే అభిజిత్‌ తనద్దైన కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించడంకోసం నది దగ్గరకి వెళ్ళాడని తెలుసుకుంటాడు. తమకు మేలుచేసిన అఖిజిత్‌ను తీసుకెళ్ళి తమకు రాజుగా చేసుకోవాలని శివతరాయి ప్రజలూ, తమదేశానికి కీదు తెచ్చినవాణ్ని శిక్షించాలని వుత్తరకోట మనుషులూ యెదురు చూస్తున్నారు. అఖిజిత్‌ను అటు వెళ్ళనీవ్వకుండా సంజయుడు వెంటాడుతూనే వున్నాడు. ధనంజయుడు అఖిజిత్‌ తననీతాను యెర్రటి తామరలా సాయంకాలపు వేళు ఆవలి తీరంలో సమర్పించుకోబోతున్నాడని యెలుగెత్తి చెప్తాడు.

ఆనకట్ట విస్ఫోటనం ముందుగా విబూతే వింటాడు. పరిగెత్తి వస్తున్న నదినీళ్లలో అభిజిత్‌ బుడి బుడి నడకల సవ్వడి రంజిత్‌ కు వినబడుతుంది. ఆనకట్ట అనే యంత్రం తిప్పికొట్టినప్పుడు, నది అభిజిత్‌ శరీరాన్ని తల్లి బిడ్డను మోసుకెళ్ళినట్టుగా లాక్కెళ్ళిపోయిందని చెహ్తాడు సంజయుడు. యిప్పుడు అభిజిత్‌ శివతరాయి, వుత్తరకోటల రెండింటి వాడూ అయ్యాడనీ ధనంజయుడు ఘోషిస్తాడు.

రవీం[ద్రండి మార్మిక త (౧019౧) అన్నవ్బమ్హైనదీ, అయోమయమైనదీ గాదు. ఆయనకు మనిషీ, ప్రకృతి, దైవవూ అన్నీ వొకటే. మానవత్వమే దైవమనీ, ప్రకృతికీ దైవానికీ తేడా వుండదనీ ఆయన రచనలన్నీ చెప్తాయి. ప్రకృతిలో జీవించే మానవుడే గొప్ప సంపన్నుడనీ, ప్రపంచంలోని గొప్ప సంపద ప్రళృతేననీ రవీంద్రుడు గుర్తించాడు. అందుకే (ప్రకృతినీ యిబ్బంది పెట్టే దేన్నీ మనిషి చేపట్టకూడదని అంటాడు. అవసరాలకు తగినంతగా నీటిని ఆపి వాడుకోవడం తప్పుకాదుగానీ, అందరికీ అయిన నీటినీ తాము మాత్రమే దోచుకోవదాన్నీ యితరులను యిబ్బంది పెట్టేందుకు నీటిని అదుపులో పెట్టుకోవడాన్నీ ఆయన 1922 లోనే నిరసించాడు.

ప్రకృతితో ప్రతిమనిషికి మానసిక బంధముంటుందని ఆయన గుర్తించమంటాదు. ఆ అవగాహన, సత్యం జోధపడినప్పుడు మనిషి ప్రకృతికి విధేయంగా జీవించ గలుగుతాడు. ప్రకృతిలోని భాగమైన తోటి మానవులతోనూ అంతే సమన్వయంతో జీవిస్తాడు. అప్పుడు జీవనం ఆనందప్రదమవుతుంది.

“ముక్తధార' అనే పేరులోనే అ నది స్వభావం స్పష్టమవుతుంది. దాన్ని ఆపడం మనుషుల చేతనయ్యేపనిగాదు. అది ప్రకృతి అంత స్వేచ్చవున్న నది. రవీంద్రుడీ గొప్ప నాటకంలో అనేక అద్దుకట్టల్చీ వాటినన్నింటినీ పగలకాట్టాల్సిన అవసరాన్ని పేర్కొంటాడు. ప్రేమ, స్నేవాం, సాన్నీపాత్యం, త్యాగం లాంటివాటి నన్నింటినీ పునర్విచించుకోవాల్సిన అవసరాన్నీ రవీంద్రుదెప్పుడో గుర్తుచేశాడు. దురభిమానాన్ని దునిమేదీ, నందేవోల్ని పోగొట్టేదీ, సంకెళ్లను పగలగొట్టేదీ అయిన ప్రకృతినే ఆయన దైవంగా భావించాడు. అ జ్ఞానం మనుషులందరికీ కలిగినప్పుడు మాత్రమే యీ ప్రపంచం నివాసయోగ్యంగా వుందగలుగుతుంది.