గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 6/సంచిక 9/పల్నాటి వీరచరిత్ర (కీర్తనలు)
పల్నాటి వీరచరిత్ర
దేశగౌరవము దీపింపగా తమ దేహమ్మలు గోసి
ఆశ మెయిన్ తలిదేశఋణంబును దీర్చిన వీరులనూ
అంధ్రవీరులకు ఆభరణంబయి అమృతకిర్తిమించీ
నరులును సురలను నవనవ కవితల నతులీయగ వెలసీ
వెలిగిన బాలుని వీర చరిత్రము వీరుల కింపైన
లలితపు శైలిని వలతితవంబులు కలితముగా గూర్చు
అతిరమ్యంబగు నాంధ్ర దేశమున నలరాడు వీడూ
వ్రతముల క్రతువల పాడిపంటలను వర్దిలెడి ణేడు
అందు సమీపమునందు మనౌహర మందమందగతుల
సందడి పారెడు నాగులేరు జగు లందరు సేవింపా
యేటికి యిటునటు సొంపారగ సమరారెడు నగిరీ
తేలియక యేలిరి పౌరుషవంతులు పేరెన్నిక గాంచా
మరల మంత్రిశిఖామణియై కడు వాసిగాంచి మించె
నారాయణపద నలినమ్ముల మది నమ్మి సుకృతిగాంచె
గట్టి కదనంబున శత్రుల కడికండలు సేయా
పథమున ఒక కాల్పాలకు ఒక కాల్మంటలనూ
కీర్తిని అడవులలో బోయలం గూడను బాడా
స్వర్గము గల్పించెను అతిపణ్యవంతమౌచూ
శ్రీనాయని భార్యారత్నము పరమ సుగుణవల్లి
సతీపద పద్మ సమార్చన భాసిల్లిన మల్లీ
అర్హుల కీయ నన్నపూర్ణయని అందరు కొనియాడా
వర్ణిలె పుణ్యనివాస మనంగను వడివంకలు లేనీ
చేసినపూవుల చిత్తిపూజలును శ్రీపతిసేవలుమా
వాసి ఫలింపగ ఐతమగర్భము భాసురముగ పండెన్
మహనీయుండగు ఐతమపుత్రుడు మహిపై బడువేళ౯
దహనుని ప్రళయము తాకిన పగిదిని దద్దరిల్లె జగముల్
ఆబాలుని శీరోదయ సమయమునందుపడిన నీరూ
ప్రాబల్యంబున పగులకొట్టుకొని పాతాళము కేగె౯
వీరుడు వీరుడు వీరుడటంచును వితికంఠమెత్తి
పారిజాతములు జోరుగగురిసెను పరిమళములు పొదలా
కానక కన్నకుమారుని గాంచియు కన్నులపండువు గా
తెలిపిరి బాలుండితడని భూసుగతిలకులు మంత్రోక్తి౯
దిన దిన మొకపొందికయగు అందము తేటదేరిమెరియ
గొనబారెడి ముఖకోమల కాంతులు కొదమపన్నె లీన
బాలుని బాల్యము పసిడియుయాలల భాగ్య సౌధములలో
లాలించిరి కడుగారాబంబున లీలల జోలలతోన్
పన్నెండేండ్ల కుమారుని ప్రాయము పడుచుదనమురాగా
నున్నని మీపము నూనూగుగ మొలకెతి మోజులీ నె౯
ఈడువచ్చి కళలీనెడి బాలుని ఇంపుసొంపులరసి
ఈడును జోడును కులశీలములును కూడినరాజింట౯
మగువమాంచాలకు మానధరుండుగు సొగసులబాలునకున్
తగినవధూవరులంచును చూపరు లగణితముగ బొగడ
కలిసె బాలునకు కర్మవశంబున కామిన సబ్బాయీ
వెలసఖి పలుకులు కులంకులు తళుకులు వింతమందులగుచూ
తాళిగట్టి తను బాసలుజేసిన ధర్మపత్ని మంచాల౯
తన కర్మంబని దైవకృతంబని ధర్మపథము విడక
తెల్లనికోకలు తీరిచికట్టదు మల్లెపూలసరుల౯
సల్లాపింపక మాసినమెయితో చాన గడుపు దినముల్
ఆట బాలుండొకనాడుదయంబున ఆటల తమకమునా
నీటుఁగోటుగ బొంగరాలాటకు బాటించిరి వేడ్క౯
నిమ్మలబావికి నీరుదెచ్చుటకు నెలతలేగుదెంత్రూ
సమ్మదమంగుచు నిమ్మళముగ నట జనుచునుండె నంత౯
తాకిన బొంగ్రపుదెబ్బకు వనితయు తల్లడిలుచుగూలీ
తాళలేక బాలచంద్రుని దిట్టుచు తరుణులెల్లమూగ౯
ఓరిమదాంకుడ, ఓరినరాధను ఓరికులద్రోహీ
ఆరయజాలవు కండకొవ్వున కులగౌరపములు నేనీ
వారవధూటికి ఆడుగులొత్త నలవాటుపడిన నీవూ
క్రూరుడవై కులకాంతా జనములు కొట్టసాగినావే
చండసమరమన నాయకురాల్ నీతండ్రులచెండాడా
బెండుగ బొంగరాలాడదు దండియింటా బుట్టి
అనికోమటీసతి తెగబడి తిట్టిన ఆలకించి బాలుం
వినయంబున నాసతి జేరంగబని ఆనెయె సాశ్రమక్తి౯
తల్లి ఐగుదువో తరుణీరత్నమ దయజూపుము నాపై
కల్లగావు సల్లాపంబులు కనికారముతో వినుమూ
ఆటల మోజున నయ్యె ప్రమాదము ఆత్మకినియబోకూ
గాటపు నిందరు బాపికొనంగను కల తెలగును మాకూ
అనుతాపంబున బాలుండాడిన ఆమాటలు విన్నచూ
పెనబడిపలుకుచు మొగమొగములుగనుగొనుచు పోయిరం
అంతట బాలుండంతరంగమున నాందోళము బడుచూ
తనమది - ములగులగుచు తగుల౯ చింతావశుడై తల్లి యైతమను జీరబోయవేగ౯
వచ్చిన బాలుని గనుగొని యైతను హెచ్చిన సుప్రీతి౯
మెచ్చుల పీఠమునిచ్చి కనుంగవ విచ్చిన బాష్పముల౯
బాలుంయ్యెడ సాష్టాంగయి భక్తిసలిపీ తల్లి౯
తల్లీ! యడిగెదనొక యార్ధ్రంబును దాచక యెరిగింపూ
ఎక్కడికగిరి నాజనకులు రణమేల దాపురించే
చిక్కుకొనిరి యా నాయకురాలికి దిక్కుమాలి యకటా
కాకలు దీరిన గండునుగలతో కారెమపూడెపుడు
నాకానందము నానాలాడగ చెకోని వినుపింపూ
శూరూలకిరవగు నీపుట్టింటికి విరవాసమైనా
పేరుమాపు నీపిరికి విదంబులు చేరనీయబోకూ
- ↑ ఈ కీర్తనములు ఒక స్నేహితుని ఇంటియందు ప్రాత కాగితములందు దొరకినవి. ఏ కాలమునాటివో తెలిఁయక ప్రాచీనకవికృతములై యుండుననుటకు సంము లేదు. శ్రీనాథ మహాకవియే దీనిని రచియించి నోపునని పలువురు స్నేహితులు తలంచుచున్నారు. మిక్కిలి రసవంతకులుగా నుండుటచే ప్రచురుణకు బంపితిమి, మిగిలిన భాగము ఎక్కడనైన దొరకినయెడల దానిని పంపిన మిక్కిలి కృతజ్ఞతతో ప్రచురించుటకు ఆంధ్రదేశమునకు అట్టి భాగ్యము జేకూరుగాకయని భగవంతుని ప్రార్థించుచున్నాము.