అంటువ్యాధులు/అయిదవ ప్రకరణము

వికీసోర్స్ నుండి
Jump to navigation Jump to search

53

అయిదవ ప్రకరణము

AntuVyadhulu.djvu

అంతర్గతకాలము

పైని చెప్పబడిన వివిధ జాతుల సూక్ష్మ జీవులు మన శరీరములో ప్రవేశించిన వెంటనే వ్వాధి బయలు పడదని ఇదివరలో సూచించి యున్నాము. మన శరీరములో ప్రవేశించిన సూక్ష్మ జీవుల సంఖ్య మొదట మిక్కిలి తక్కువగ నుండి అవి గంట గంటకు మన శరీరములో పెరిగి వందలు వందలుగ పిల్లలను పెట్టి తుదకు కొన్ని దినములలోనే లక్షల కొలది, కోట్ల కొలది యగును. మనశరీరములో సూక్ష్మ జీవులు ప్రవేశించినది మొదలు అంటు వ్యాధి యొక్క మొదటి చిహ్నము అగు జ్వరము, తల నెప్పి మొదలగునవి ఎవ్వియైనను కనబడు వరకు పట్టు కాలమునకు అంతర్గత కాలము (Incubation period ) దీనినే కొందరు ఉద్భూత కాలమను చున్నారు. ఈ యంతర్గత కాలము కొన్ని వ్వాధులలో మిక్కిలి తక్కువగ నుండును. మరికొన్ని వ్యాధులలో పది లేక పదునైదు దినములు పట్టును. ఇది ఆ యాజాతి సూక్ష్మ జీవులు పెరుగు పద్ధతిని బట్టియు, రోగి యొక్క బలాబలము బట్టియు, మారు చుండును. అంతర్గత కాలములో రోగికి ఫలాని వ్వాధి శోకినదని ఎంత మాత్రము తెలియదిని చెప్పపచ్చును. ఒక్కొక్క వ్యాధి యొక్క అంతర్గత కాలము తెలిసి కొనుటలో అనేక సందిగ్ధాంశములు గలవు.

1. ఏ దినమున సూక్ష్మ జీవులు శరీరములో ప్రవేశించినవో చెప్పుట కన్ని సమయములందును వీలుండదు. ఒకానొక 54

ప్పుడు రోగి యుండు స్థలమునకు చుట్టు ప్రక్కల నెక్కడను ఆ వ్యాధి శోకిన వారలు మనకు తెలియక పోవచ్చును. మిక్కిలి ముమ్మరముగ వ్యాధి వ్యాపించి యున్న ప్రదేశములలో ఏచోట నుండి రోగి తన వ్యాధిని అంటించుకొనెనో మనకు తెలియ పోవుట చేత రోగము సోకిన కాలము సరిగా మనము నిర్ణయింప లేక పోవచ్చు.

2. రోగి, తన బట్టల మీదా గాని, శరీరము మీద గాని, వ్యాధిని గలిగించు సూక్ష్మ జీవులను మోసికొని పోవుచున్నను, కొన్ని దినములైన తరువాత ఆని అవి తమ వాహకునికి సోకక పోవచ్చును. అందుచే అంతర్గత కాలము హెచ్చుగ నున్నట్లు మనకు లెక్కకు వచ్చును.

3. క్షయ, కుష్ఠు రోగము మొదలగు కొన్ని వ్యాధులు కొద్ది కొద్దిగా శరీరము నంటినను అవి రోగికి తెలియకుండ చిర కాలము వరకు శరీరములో దాగి యుండ వచ్చును.

4. ఇద్దరు ముగ్గురు రోగులు ఒక యింటిలో నొక వ్వాధి యొక్క విదిధావస్తలలో నున్నప్పుడు వారిలో ఒకరి నుండి ఇతరులకు వ్వాధి సోకిన యెడల ఎవరి నుండి క్రొత్తవారికి వ్వాధి సోకినది తెలియక పోవుట చేత క్రొత్త రోగి యొక్క అంతర్గత కాలము కనుగొనుట కష్టము.

5. ఇది గాక, అంతర్గత కాలము రోగి యొక్క శరీర బలమును బట్టియు, సంఖ్యను బట్టియు, మారుచుండునని చెప్పి యుంటిమి. సూక్ష్మజీవులు మిక్కిలి తక్కువగ ప్రవేశించిన 55

యెడల వ్వాధి పెంపు తక్కువగ నుండును. అప్పుడు అంతర్గత కాలము ఎక్కువ కావచ్చును. ఒక్కొక్కప్పుడు రోగి బలమయిన వాడైన యడల వ్యాధి బయట పడక పోవచ్చును. సూక్ష్మ జీవుల మోతాదు హెచ్చిన కొలదిని రోగి బలహీనుడైన కొలదిని రోగము మిక్కిలి తీవ్రముగను, శీఘ్రముగను పరిణమింప వచ్చును. అప్పుడు అంతర్గత కాలము తగ్గిపోవును. సూక్ష్మ జీవులు కొంత వరకు శరీరములో నున్నను, వ్యాధి పైకి తెలియక పోవచ్చుననుటకొక నిదర్శనము చెప్పెదము. రమారమి లక్ష నెత్తురు కణముల కొక్క చలి జ్వరపు పురుగు చొప్పున మన శరీరములో నున్నప్పుడే జ్వరము పైకి కనబడును. కాని లక్ష కొక్కటి కంటె చలి జ్వరపు పురుగులు తక్కువగ నున్న యెడల జ్వరము బయటకు రాదు. సాధారణముగా మన దేశమున వ్యాపించి యుండు అంటు వ్వాధుల యొక్క అంతర్గత కాలమును వ్యాధి యొక్క సూచనలు కొన్ని బయట పడిన తరువాత అది ఫలానా వ్వాధి యని నిశ్చయముగ తెలిసికొనుట కెన్నటికి సాధ్యమగునో ఆదినము యొక్క సంఖ్యయు, వ్యాధి యొక్క ప్రారంభించు దిన సంఖ్యయు వ్యాధి పీడితుడగు రోగితో నెన్ని దినములవర కితరులు సంపర్కము కలిగి యుండ కూడదో ఆ దినముల సంఖ్య, వ్వాధి కుదిరిన పిమ్మట రోగిని శ్వేఛ్చగ నితరులతో నెప్పుడు కలిసి మెలసి తిరుగనియ్య వచ్చునో ఆదినముల సంఖ్యయు తెలియ జేయు పట్టీ నొక దానినీక్రింద చేర్చి యున్నాము.

వ్యాధి పేరు అంగర్గత కాలము వ్యాధి నిర్ధారణయగు దినము వ్యాధి దిగుటకు ప్రారంభించు దినము రోగిని బహిష్కరింపవలసిన దినముల సంఖ్య రోగిని స్వీకరించుటకు తగిన నిదర్శనములు
1 2 3 4 5 6
1 మశూచికము (Small Pox) లేక పెద్దమ్మవారు 10 మొదలు 15 రోజులు జ్వరము వచ్చిన తరువాత మూడవరోజున పొక్కు ప్రారంభించును 9 లేక 10 వ రోజున పొక్కులన్నియు ఊడిపోవు వరకు అనగా 2 మొదలు 4 వారములు పొక్కులన్నియు మాడిపోయిన తరువాత ఒక వారము
2 ఆటలమ్మ లేక పైరమ్మవారు (Chicken Pox) 10 మొదలు 12 రోజులు జ్వరము వచ్చిన మొదటి రోజుననే పొక్కు ఏర్పడును 4 లేక 5 వ రోజున 1 లేక 2 వారములు పొక్కులన్నియు మాడిపోయిన తరువాత ఒక వారము
3 పొంగు లేక తట్టమ్మవారు (Measles) 10 మొదలు 12 రోజులు జలుబు చేసినది మొదలు నాల్గవ రోజు 7 వ దినము సాధారణముగా 2 వారములు శరీరము నుండి పొప్పర ఊడిపోయి దగ్గు పోవలెను
శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం
4 సన్నిపాత జ్వరము (Typhoid) 7 మొదలు 21 రోజువరకు సగటున పదునాల్గు దినములు 8 మొదలు 13 దినములు 17 మొదలు 22 వరకు జ్వరము విడిచిన తరువాత 42 దినములవరకు ఏవిధమయిన వ్యాధియు లేకుండుట
5 డింగి జ్వరము లేక మడకలమ్మ (Dengue fever) 2 మొదలు 6 రోజులు 1, 4 దినములు 3 లేక 4 దినములు 10 లేక 14 దినములు ఆరోగ్యముగా నుండవలెను
6 గవదలు లేక పుట్టలమ్మ (Mumps) 10 మొదలు 25 రోజులవరకు 2 లేక 3 దినములు 7, 10 దినములు 4 వారములు వాపు అంతయు పోయిన తరువాత వారము దినములు
7 కోరింత దగ్గు లేక కక్కువాయి దగ్గు (Whooping Cough) 7 మొదలు 14 రోజులు ఒకానొకప్పుడు కోరింతదగ్గు నిశ్చయముగా తెలియుటకు 3 వారములు పట్టును 21 దినము మొదలు 42 దినములు వ్యాధి ప్రారంభమయినది మొదలు 6 వారములు దగ్గు పూర్తిగా పోవలెను.
పైన చెప్పినవిగాక మరికొన్ని అంటువ్యాధుల యొక్క అంతర్గతకాలమును రోగిని బహిష్కరింపవలసిన దినముల సంఖ్యను నీ క్రింద వ్రాసియున్నాము.
వ్యాధి పేరు అంతర్గతకాలము రోగిని బహిష్కరింపవలసిన కాలము
1 కలరా 1 మొదలు 4 దినములు లోపల పది దినముల వరకు
2 చలిజ్వరము 1 లేక 2 వారములు. అంతకు పైన కూడ నుండవచ్చును జ్వరము బొత్తిగ రాకుండు వరకు
3 సెగ (Gonorrhoea) 2 లేక 3 రోజులు చీము తగ్గిన తరువాత 6 వారములు.
4 ఇన్‌ఫ్లూయెన్‌జా (Influenza) 1 లేక 3 రోజులు 14 దినముల వరకు.
5 ప్లేగు 1 మొదలు 7 రోజులు 21 దినముల వరకు.
6 కల్లవాపు (Glanders) 3 మొదలు 18 రోజుల వరకు పశువ్యాధి. 14 దినముల వరకు
7 దొమ్మ (Anthrax) 2 మొదలు 3 రోజులు పశువ్యాధి. డిటో.
8 సర్పి లేక దద్దుర (Erysipelas) 1 మొదలు 2 రోజులు 7 దినముల వరకు
9 ధనుర్వాయువు (Tetanus) 2 దినములు మొదలు 24 దినముల లోపల ... ...
10 సూతిక జ్వరము (Peurperal fever) 1 మొదలు 5 రోజులు ... ...
11 కొరుకు (Syphilis) 40 రోజులు అంతకన్న ఎక్కువ రెండు సంవత్సరములు
శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం శీర్షిక పాఠ్యం
12 కుక్క కాటు బహుశ కొన్ని వారములు లేక నెలలు. వ్యాధి కుదురువరకు
13 క్షయ నిశ్చయముగా తెలియదు వ్యాధి కుదురువరకు లేక యావజ్జీవము.
14 కఫ జ్వరము (Pneumonia) డిటో కఫము వచ్చుచున్నంత కాలము.
15 సంధియెత్తి మెడ నడుము కొయ్యబారిపోవు ఒక విధమైన జ్వరము (Cerebro-spinal fever) 7 మొదలు 14 దినములు.
16 తామర (Ring-worm) 8 దినముల లోపల. పూర్తిగ పోయిన తరువాత 28 దినముల వరకు.
17 గజ్జి (Itch) 8 దినములు 6 వారములు
18 తిమ్మిరివాయువు (సంజు-Beri-beri) నాలుగు వారములు
19 డిప్తిరియా (Diphtheria) గొంతుకలో పుండుపుట్టి చంపువ్యాధి 1 మొదలు 4 దినములు వ్యాధి కుదిరిన తరువాత 3 వారములు.
20 బూదకాలు (Elephantiasis) నిశ్చయముగా తెలియదు. యావజ్జీవము జ్వరము వచ్చు దినములు.

పై పట్టీలయందలి గజ్జిని బూదకాలును వ్యాపింపజేయు పురుగులు సూక్ష్మజీవులు కావు. పరాన్నభుక్కులు (Parasites) అను మరియొక తెగలోనివి. 22, 23, 24-వ పటములను జూడుము.